Nic dodać, nic ująć

KONST6Dzis 3 Maj 2016, dokładnie o godz. 12.00 odbyły się główne uroczystości na Placu przed Zamkiem Królewskim. Dzisiejsze obchody Święta Trzeciego Maja oraz wystąpienie Pana Prezydenta Andrzeja Dudy było powrotem do najlepszej tradycji tego Święta od czasu obchodów które miały miejsce w dwudziestoleciu międzywojennym II Rzeczypospolitej. Uroczystość nadania Orderów Orła Białego na Zamku Królewskim najwybitniejszym Polakom w dniu dzisiejszym było wyrazem największej Czci i Chwały jaką kiedykolwiek było mi dane oglądać. Nigdy wcześniej nie widziałem tak wzruszającej uroczystości.

Przemówienie i podziękowania Pana Prezydenta Andrzeja Dudy dla nagrodzonych było ukoronowaniem zmiany która doszła w czasie wygranej prezydentury przez dzisiejszego Prezydenta oraz wygranych wyborach przez dzisiejszą partię rządzącą, które dokonały się w październiku zeszłego roku. Partię która po raz pierwszy chce dobrze dla Polski i Polaków.

Sześcioro wybitnych ludzi otrzymało Order Orła Białego, które według Pana Prezydenta powinny „świecić” na piersiach nagrodzonych, na piersiach Pani Ireny Kirszenstein-Szewińskiej, Pana prof. Michała Kleiber, Pana Michała Lorenc, Pani dr Wandzie Półtawskiej, Pani Zofii Romaszewskiej oraz Pana Bronisława Wildstein.

Wręczając odznaczenie Pani dr. Wandzie Póltawskiej powiedział że osoba taka jak Pani dr. o takiej moralności i tak wielkiej etyce, i twardych zasadach, mogła nie wstawać przed Prezydentem Rzeczypospolitej. To była bardzo wzruszająca chwila. Podziękowania złożył redaktor, publicysta Pan Bronisław Wildstein. Całą uroczystością jednak oprócz Pana Prezydenta zawładnęła krucha ciałem osoba Pani dr. Wanda Póltawska. Prawie przez cały czas ona siedziała na przepięknym, rzeźbionym krześle potrafiła wstać i na stojąco odebrać to wyróżnienie pomimo jej wieku i dolegliwości wypowiedziała znamienne słowa, że po raz pierwszy od pamiętnych obchodów z udziałem Pana Marszałka poczuła się znowu w wolnej Polsce.

Ceremony1

Pani dr. Wanda Póltawska,  w sposób bardzo emocjonalny przypomniała swoje pierwsze obchody Święta Konstytucji Trzeciego Maja gdzie jako małe dziecko uczestniczyła w tym Święcie podczas przemarszu Pułku Husarii Konnej i udziałem Pana Marszałka Józefa Piłsudzkiego, który na swojej Kasztance uczestniczył w uroczystościach obchodów Trzeciego Maja.

Po wojskowym przepięknym początku uroczystości Pan Prezydent Andrzej Duda wygłosił przemówienie. Nie chce osobiście przekręcić słów Pana Prezydenta Andrzeja Dudy więc cytując za portalem wPolityce.pl zamieszczam przemówienie Pana Prezydenta , które według mnie było jednym z najlepszych jego przemówień. Przemówienie Pana Prezydenta Andrzeja Dudy bardzo trafne, oddające potrzebę dzisiejszych czasów, czasów gdzie zmiana obecnie obowiązującej Konstytucji jest nagląca.

Witaj majowa jutrzenko. Witaj maj, 3 maj, u Polaków błogi raj. Jakże pięknie i wymownie brzmią te słowa, zwłaszcza w kontekście odczytanej preambuły Konstytucji 3 maja. Jakże wymownie i jakże radośnie tchną nadzieję na Polskę bez obcych panów. Na Polskę suwerenną, niepodległą. Jakże wiele nadziei na wielką Rzeczpospolitą jest w tych słowach
Można z tego i wnioskować, jak trudny był to czas. Jak głębokie były przeżycia tych ludzi, którzy o tę wolną Polskę walczyli. Ale co ważne, to nasze wielkie święto suwerenności i niepodległości. Tamta walka nie była walką zbrojną, nie oznaczała przelewu krwi. To była walka parlamentarna, polityczna, dyskusja stron. Co najważniejsze, to była debata, która zakończyła się zrozumieniem i porozumieniem zdecydowanej większości. Zrozumieniem rzeczywiście w trudnej sytuacji w jakiejś się Polska znajdowała, nawet przy wyrzeczeniu się własnej wygody, przywilejów. Sejm Wielki przyjął obciążenia aby odbudować polską armię, które spoczęły także na polskiej szlachcie, a więc na tych, którzy zasiadali w Sejmie. Sejm Wielki podniósł do rangi obywatelskiej mieszczan dając im prawa wyborcze, umieszczając ich w izbie. Tym samym szlachta część swoich praw oddała, a zatem zrozumiała, że to konieczne. Sejm Wielki powiedział po raz pierwszy, że chłopi zostają objęci ochroną państwa. Sejm Wielki powiedział, że ustanawia dwuinstancyjne sądownictwo tak, aby ludzie mieli poczucie sprawiedliwości, aby każdy złoczyńca był przez państwo należycie ukarany. Także Sejm Wielki wprowadził monteskiuszowską zasadę trójpodziału władz. Jakże to było na tamte czasy nowoczesne. To była druga konstytucja na świecie po amerykańskiej. To była konstytucja, która w niebywały sposób łączyła tradycję z nowoczesnością. Została przyjęta przez reprezentację narodu, a nie narzucona przez oświeceniowego władcę
Jakże to wielki powód do dumy, że my Polacy choć jesteśmy kolejnymi pokoleniami, ale to przecież nasza krew, że my Polacy umieliśmy przyjąć taki akt, pokazując Europie i światu wzór parlamentaryzmu i, ale wzór myślenia o bezpieczeństwie, nie tylko własnym, ale także i innych współobywateli myślący o tym, że tylko państwo silne daje przetrwanie i godziwe życie niepodległości i suwerenności Polski. To wszystko widziały te kamienie.
Tej wielkiej zasługi dla Ojczyzny, nie sposób zapomnieć. I dobrze, że Rzeczpospolita po 1989 roku znów Konstytucję 3 Maja czci. Ale powinna również na Konstytucję 3 Maja uważnie patrzeć. Na to w jaki sposób została przyjęta, po co została przyjęta i jakie — 225 lat temu w czasach jaśnie oświeconych monarchii, absolutyzmu jednowładztwa — wtedy były jej postanowienie. Jak mówi o wolności, narodzie, sprawiedliwości i przestrzeganiu praw.
Gdy znowu wraca dyskusja na temat konstytucji z 1997 roku ja mówię: Tak, należy się pochylić nad tą Konstytucją, dokonać wnikliwej oceny i przygotować nowe rozwiązania. Ale przygotować je nie tylko w gabinetach, ale także w debacie z sunarodowi. Jakże wielka w tym zasługa tych, którzy w tym kształcie dali radę konstytucję przeforsować.
Jakże wymowny jest obraz Jana Matejki pokazujący króla Poniatowskiego wkraczającego dziś do archikatedry św. Jana w Warszawie i marszałka ówczesnego Sejmu Stanisława Małachowskiego niesionego na ramionach dopiero co uchwaloną konstytucję. W tle widać ten plac, na którym dziś stoimy, który był świadkiem tej polskiej historii. Te kamienie mówią o wszystkim tym, co potem się działo. O zaborach, które nastąpiły na skutek zdrady, o walce o niepodległość, o 11 listopada 1918 roku, kiedy tu rozbrajano niemieckich żołnierzy, o obronie RP i Warszawy w 20. roku, o płonącym w 39. Zamku Królewskiego, o walce konspiracyjnej, o powstańcach warszawskich, o krwi przelanej za ojczyznę, która po tym bruku płynęła i mówią też o odbudowie tego zamku królewskiego ofiarnością obywateli, zwykłych obywateli, którzy składali się by ten zamek był odbudowywany, który był symbolem wielkości naszego państwa. Przez ten plac przechodziły manifestacje, kiedy władze komunistyczne zabraniały manifestowania werenem, jakim jest polskie społeczeństwo. Każdy jej punkt powinien być omówiony. Tak, żeby naród mógł spokojnie potwierdzić, ze rozumie jej postanowienia i wie co dla niego oznaczają. To niezwykle ważne w aspekcie obecnej konstytucji. Cóż z tego, że jest mowa o osobach dotkniętych niepełnosprawnością, że władze powinny pomóc w zapewnieniu egzystencji. W konstytucji powinna być mowa o życiu godnym, na takim poziomie, na jakim powinien znajdować się człowiek. To szczególne zwrócenie ze strony państwa dla rodziny wychowującej dzieci, zwłaszcza dotknięte niepełnosprawnością, bo to są bohaterobywatelskich podwyższono Polakom wiek emerytalny i Polacy nie mieli tu żadnej ochrony?! Jak napisano tę Konstytucję i jak jej strzeżono, skoro coś takiego uznano za konstytucyjne legalne? Suweren ma przede wszystkim głos. A oczekiwania społeczne to oczekiwanie bezpieczeństwa. Jak to się stało, że w aspekcie tej Konstytucji, która mówi o pracownikach, znalazło się tylu ludzi poza kodeksem pracy? Dziś jesteśmy po prawie 20 latach funkcjonowania tej Konstytucji. To konstytucja czasu przejściowego, ale nie wolno nam przejść nad tym do porządku codziennego. Powinniśmy to naprawić, co przez 20 lat miało miejsce.wie, które państwo powinno mieć pod szczególną opieką. Gdzie te standardy, które dziś we współczesnym świecie wyznaczają nowoczesność? Państwo zawsze jest silne siłą swoich obywateli, ich stosunkiem do własnego państwa. O tym właśnie w aspekcie przyszłej konstytucji powinniśmy rozmawiać, o tym jak powinien być chroniony obywatel.
Muszą być wzmocnione zapisy dotyczące świadczeń emerytalnych. Jak to się stało, że w obliczu konstytucji, która teoretycznie o tym mówi, w obliczu TK, który teoretycznie ma bronić konstytucyjnych praw o

Nic dodać, nic ująć.

KONST5Dodatkowo wczoraj Pana Prezesa Jarosława Kaczyńskiego także poruszył temat zmiany Konstytucji z 1997 roku. Zmiana Konstytucji jest bardzo potrzebny.

Dzisiaj takie siły które można porównać do tej Targowicy, która obaliła Konstytucję Trzeciego Maja, Konstytucję Sejmu Czteroletniego znowu wychodzą na powierzchnię. Takich ludzi którzy teraz mianują się obrońcami demokracji należy piętnować , nie pozwalać im na głoszenie ewidentnych bzdur które de facto prowadzą do osłabienia pozycji Polski na arenie międzynarodowej. Ewidentnie można ich porównać do Targowicy sprzed 225 lat. Czas mija a niegodziwcy zawsze znajdą się aby nie pozwolić na odrodzenie Rzeczypospolitej ponieważ zagrożą im to ich prywatnym interesom oraz interesom sąsiadów z zachodu i wschodu którzy najlepiej by widzieli Polskę na kolanach. Polskę słabą i podatną na ich wpływy przy walnym udziale zdrajców których można nazywać zdrajcami w pełnym tego słowa znaczeniu.

Józef Książyk. Nowy Dwór Mazowiecki 03.05.2016 rok.

Powiązane linki :

http://wpolityce.pl/polityka/291543-prezydent-andrzej-duda-na-placu-zamkowym-nalezy-pochylic-sie-nad-konstytucja-z-1997-roku-i-przygotowac-nowe-rozwiazania
http://wpolityce.pl/polityka/291525-uroczysta-msza-sw-w-intencji-ojczyzny-udzial-w-niej-biora-min-prezydent-andrzej-duda-i-premier-beata-szydlo
http://wpolityce.pl/polityka/291538-prezydent-duda-do-odznaczonych-orderem-orla-bialego-niech-te-orly-biale-swieca-na-panstwa-piersiach-niech-przynosza-slawe-rzetelnosci
http://wpolityce.pl/historia/291517-vivat-maj-trzeci-maj-dokladnie-225-lat-temu-uchwalono-konstytucje-3-maja-pierwsza-konstytucje-w-europie-druga-na-swiecie

Twierdza o której zapomniał Świat

MazoviaTwierdza Modlin była największym obiektem wojskowy w Europie na początku XIX wieku. Około 20.000 osób pracowało przy  budowie w 1812 roku.  Twierdza Modlin pozostaje imponująca do dziś  i jest niesamowitym miejscem  do odwiedzin. Jeden dzień to za mało, aby zobaczyć wszystkie budynki i okoliczne forty.

Przez długi czas, Twierdza Modlin była głównej pracodawcą oraz  głównym klientem w regionie. W XIX wieku, wiele rodziny Książyk mieszkali w pobliżu, lub na lewym brzegu Wisły (Grochale Górne), lub na prawym brzegu Narwi (Serock). 

Historia Modlinie jest jak  historii Polski w pigułce. Modlin i Nowogieorgijewsk  są dwiema nazwami  jednego i tego  samego miejsca, które przechodziło z rąk do rąk  kolejnych okupantów,  Jak sztuka teatralna, Modlin to dramat z prologu, czterech aktach, bohaterów, łotrów i wciągająca fabuła.

MODLIN1

MODLIN2Prolog

Twierdza Modlin, bo to jest opowieść o tej właśnie Twierdzy , znajduję się około 50 km od Warszawy w kierunku północnym, w stronę Polskiego Morza Bałtyckiego. Była największym obiektem wojskowym w Europie w wieku  XVIII , XIX i na początku XX wieku. Do chwili obecnej na terenie Twierdzy Modlin znajduję się najdłuższy budynek Europy liczący  2250 m długości, który jeszcze 20 lat służył jako koszary w Wojsku Polskim.

Twierdza Modlin jest imponująca budowlą i także bardzo walnie przyczyniła się do kształtowania historii w Polsce.  Przez czas w który  Twierdza była budowana i unowocześniana przez cały okres  XIX wieku wielu okolicznych mieszkańców pracowało przy budowie  Twierdzy. Twierdza Modlin była głównym pracodawcą dla wielu, w tym dla moich przodków , rodziny Książyk którzy mieszkali w Grochalach Górnych w miejscowości vis a vis  Modlina, po drugiej stronie Wisły, niedaleko Kazunia i Markowszczyzny. Prawdopodobnie w pewnym stopniu przy budowie Twierdzy Modlin mogli brać udział inni Książyk, mieszkający na prawym brzegu Narwi w Serocku. 

MOD1

Pierwszej, sprawdzonej wzmianki o Modlinie, powinnyśmy szukać w tak zwanej „Księdze Sądowej Zakroczymskiej” (1426 r.), w której to Modlin pojawia się jako „de Moglino”, bądź też jako „de Moglno”. W roku 1436 Modlin w dokumentach występował jako „Moglino” i „Moglno”. W dokumentach z lat 1565, 1576, 1620, Modlin przedstawiany jest jako „Moglno”. Natomiast na mapie z 1772 roku, występuje jako „Moglyn”. W roku 1759, po raz pierwszy pojawiło się współczesne brzmienie „Modlin”, na planie rozmieszczenia składów soli w Zakroczymiu.

Według źródeł historycznych, dawny Modlin położony był nad Wisłą, najprawdopodobniej w miejscu, w którym obecnie możemy podziwiać cytadelę. Historycy przypuszczają, iż owa osada, mogła być położona, mniej więcej w zachodniej części budynku koszar.

W czasach średniowiecznych, obecny teren Modlina, leżał w granicach powiatu zakroczymskiego, którego starostą i jednocześnie dzierżawcą Modlina, był burgrabia krakowski Marcin Wolski. Na tym obszarze znajdowały się również składy soli.

W 1549 roku, Modlin, został wykupiony przez królową Bonę. Wówczas Modlin był wsią, która zamieszkiwało około 32 kmieci, a jej powierzchnia wynosiła mniej więcej 450 hektarów.

Pierwszym, który wykorzystał strategiczne położenie regionu modlińskiego, był król Władysław Jagiełło, wyznaczając w jego pobliżu, w 1410 roku, miejsce koncentracji wojsko polsko-litewskich przed wyprawą na Zakon Krzyżacki. Owe ześrodkowanie wojsk umożliwiło przeprawę mostową pod Czerwińskiem.

Pierwszy Akt: Szwedzi wybierają  miejsce na  przyczółek do obrony oraz wypadów na wroga.

Modlin posłużył  także wojskom szwedzkim w  czasie  Potopu  Szwedzkiego.  W miejscu , które teraz nazywa się Wyspą Szwedzką w 1655 roku po  bitwie zwanej Bitwą pod Zakroczymiem lub Bitwa pod Nowym Dworem ( bo są dwie nazwy – obie prawdziwe, ze względu na geograficzne położenie miejsca w którym bitwa się odbyła)  stacjonowały siły Karola X Gustawa – między innymi  Jämtland Pułku Strzelców oraz Norrland Pułk Dragonów. Armia Szwedzka dowodzona była przez Gustaw Otto Stenbock.

MOD1                                                             Herb Strzelców Pułku

 

MOD2                                       Gustaw Otto Stenbock (1614-1685)                                                       Jego majątek w Estonii objęto powierzchni przekraczającą 500 km kw

MOD4

Wojewoda Płocki Jana Kazimierz Krasiński-dowódca  pospolitego  ruszenia  przed bitwą pod Nowym Dworem

Około 15 września 1655 roku spod Warszawy zajętej 8 września wojska Gustawa Otto Stenbock w sile ok. 1500 kawalerii , 6500 piechoty oraz 60 dział wyruszyły w stronę Modlina , gdzie w tym samym czasie w rejonie wsi Moglino ( dzisiejszy Modlin)  koło Zakroczymia zebrało się pospolite ruszenie mazowieckie pod wodzą wojewody płockiego Jana Kazimierza Krasińskiego w sile 7000 kawalerii, 1000 piechoty oraz 7 dział. Wojska szwedzkie dotarły do wsi Skierdy, lecz nie udała się próba przeprawienia się tu przez Narew. Zapadła decyzja o forsowaniu Narwi w Nowym Dworze. Po nieudanym forsowaniu Narwi w rejonie Skierd wojska szwedzkie podeszły 21 września pod Nowy Dwór. Siły polskie zajmowały pozycje na wzniesieniu liczącym 30 metrów wysokości, położonym między Wisłą, Bugonarwią  (w 1961 zmieniono nazwę Bugonarwi na Narew, gdy w związku z powstaniem Zalewu Zegrzyńskiego ustalono, że Narew ma większe dorzecze niż Bug i tym samym jest prawym dopływem Wisły i ujściem Wkry ). To miejsce to wieś Modlin.

MOD5

Bitwa pod Nowym Dworem Mazowieckim i Zakroczymiem.

Wojska szwedzkie nadeszły od południa i szybko zajęły miasto łamiąc opór polskich posterunków. Następnie przystąpiły do budowy mostu. Prawdopodobnie most został budowany od wyspy nazwanej później szwedzką (teraz w tym miejscu znajdują się ruiny Spichlerza). Przy zdecydowanej przewadze sił  ogniowych w postaci 60 dział ,Szwedom udało się ukończyć budowę mostu  . Opierając się na dotychczasowych doświadczeniach dowódca szwedzki liczył na to, że i tym razem zdoła bez walki przekonać szlachtę, by ta poddała się władzy Karola X Gustawa, jednak 28 września otrzymał odpowiedź odmowną.Rozpoczęła się walka ogniowa, w której zdecydowana przewagę uzyskała artyleria szwedzka. Pod osłoną swych dział Stenbock przerzucił po niewykończonym moście rajtarów, którzy osłonili budowę szańca chroniącego budowany most na drugim brzegu. Następnego dnia budowa szańca została ukończona, a nocą dokończono budowę mostu.

Rankiem 30 września armia Stenbocka przeprawiła się przez Bugo-Narew i rozwinęła szyk bitewny. Pod osłoną potężnej artylerii Szwedzi ruszyli do natarcia. Rozpoczął się bój, który toczył się w rejonie dzisiejszego Stanisławowa, Modlina – dzielnicy Nowego Dworu Mazowieckiego i Nowego Modlina. Przewaga ogniowa Szwedów sprawiła, że Mazurzy musieli stopniowo wycofywać się na północ. Odwrót ten połączony był z walką obronną w oparciu o przeszkody terenowe. Duża ruchliwość wojsk polskich pozwoliła im w krytycznym momencie z łatwością oderwać się od Szwedów, którzy nie byli w stanie przeprowadzić skutecznego pościgu. Straty polskie były stosunkowo niewielkie – około 300 zabitych, 7 dział i 500 wozów taborowych. Następnego dnia część szlachty próbowała nawet odebrać Szwedom zdobyte wozy, jednak bez powodzenia. Wkrótce po wygranej bitwie Szwedzi zdobyli Pułtusk. Wygrana w bitwie pod Nowym Dworem otworzyła Szwedom drogę do Inflant. Na wyspie szwedzkiej, dzisiejszym cyplu, na którym stoi ruina spichlerza twierdzy Modlin, powstały umocnienia ziemne na planie czteroramiennej gwiazdy tzw. Bugskansen.). Było to dzieło podobne do kwadratowego okopu, reduty, o boku liczącym 30 metrów, którego wszystkie boki zostały w połowie ich długości załamane do wewnątrz. Środek każdego załamanego boku był cofnięty do środka o 3,75 m, czyli na 1/8 jego długości. Budowla miała zarys regularnej czteroramiennej gwiazdy. W zasięgu ognia artyleryjskiego bugskansenu znajdowały się następujące, funkcjonujące wówczas przeprawy:

  • przeprawa główna przez Wisłę, zlokalizowana około 1,5 km poniżej wyspy (na osi droga od wsi Kazuń na lewym brzegu do jaru z karczmą „Utrata” na prawym);
  • przeprawa przez Narew, 750 m poniżej wyspy (na osi droga z Nowego Dworu na lewym brzegu do wsi Modlin na prawym).

Rok później, przed bitwą pod Pragą 28 lipca 1656 roku to tutaj odbyła się koncentracja wojsk szwedzko-brandenburskich. Brat króla Karola X Gustawa, falegraf Adolf Jan, w miejscu dzisiejszej twierdzy, wybudował duży obóz. Były to fortyfikacje polowe, tyle że tym razem zastosowano linię redanową.

W „Encyklopedii Powszechnej” S. Orgelbranda czytamy, że Adolf Jan, nie dysponując odpowiednio dużymi siłami: „[…] stał spokojnie, gdy tymczasem Jan Kazimierz odzyskiwał Warszawę. Za nadejściem dopiero króla szwedzkiego i Fryderyka Wilhelma elektora brandenburskiego w 32000 wyruszono stąd pod Pragę w nocy 27 lipca po rzuconym moście naprzeciwko Nowego Dworu”.

MOD6

Erik Dahlbergh, Przejście wojsk szwedzkich i siedmiogrodzkich przez Wisłę w Zakroczymiu w czasie potopu szwedzkiego

MOD7

Bitwa pod Pragą toczyła się 28 lipca 1656 roku.

 

MOD8

Rycina przedstawia wyspę Szwedzką oraz bród. Na wyspie tej Szwedzi pobudowali pierwsze fortyfikację o narysie gwiazdy czteroramiennej tzw. “Bugskansen”, który przetrwał aż do 1660r.

Obozy szwedzkie w rejonie Zakroczymia i Pomiechówka w 1656 r., w których koncentrowały się oddziały szwedzkie i brandenburskie przed bitwą warszawską. Na dole planu przekrój umocnień obozu szwedzkiego.

W czasie wojny północnej w latach 1700-1721 rejon Modlina był znowu wykorzystany przez Szwedów. Tym razem wojska Karola XII prace fortyfikacyjne na przeprawach modlińskich prowadziły wiosną 1703 roku wojska saskie feldmarszałka Steina, wspomagane przez pospolite ruszenie szlachty mazowieckiej. Wybudowały czworokątną redutę niedaleko Wkry.

Drugi Akt: Polacy planują pobudowanie Twierdzy

Niezależnie od Wojny Północnej 1700 – 1721, Rzeczpospolitą ogarnęła wojna domowa, która trwała od 1704 do 1709 roku. Wojna Północna 1700 – 1721 zakończyła się podpisaniem traktatu w Nystad (Finlandia) w 1721 roku. Najwięcej na Wojnie Północnej uzyskała Rosja a najwięcej straciła Szwecja oraz Rzeczypospolita. Kolejne lata w historii Rzeczypospolitej związane są z licznymi wojnami oraz wyborami elekcyjnymi królów, którzy reprezentowali interesy obce interesy.

Nastąpiły trzy rozbiory Rzeczypospolitej. I rozbiór w 1772 roku, Podpisanie traktatów, dotyczących I rozbioru Rzeczypospolitej nastąpiło w Petersburgu 5 sierpnia 1772 roku. 18 września 1772 roku Rosja, Austria i Prusy notyfikowały Rzeczypospolitej fakt rozbioru, żądając zwołania sejmu dla przeprowadzenia cesji.

Sejm Czteroletni. Rosja osłabiona wojną toczoną jednocześnie z Turcją i Szwecją, zagrożona przez Prusy zmuszona została do poprawienia położenia Rzeczypospolitej. Po otwarciu nowego sejmu w 1788 roku, zawiązano konfederację Korony i Wielkiego Księstwa Litewskiego. 19 stycznia 1789 sejm pod laską Stanisława Małachowskiego zniósł Radę Nieustającą. W maju 1789 roku pod presją Prus Rosja ewakuowała swoje wojska i magazyny z terytorium Rzeczypospolitej. 22 czerwca 1789 Sejm uchwalił konstytucję Lustracja dymów i podanie ludności, proklamującą pierwszy spis statystyczny ludności. 29 marca 1790 zawarto sojusz zaczepno-odporny z Prusami, które zobowiązywały się przyjść z pomocą Rzeczypospolitej w razie jej zaatakowania przez Rosję. Zwieńczeniem reform Sejmu Czteroletniego było uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791 roku, która zmieniła Rzeczpospolitą z monarchii parlamentarnej w monarchię konstytucyjną, wprowadzając tron dziedziczny. Spotkało się to jednak z kontrakcją Rosji, która zaniepokojona była zmianą ustroju Rzeczypospolitej, który gwarantowała od 1768 roku. Zawiązana konfederacja targowicka, występująca w obronie dawnego ustroju, stała się pretekstem do rosyjskiej interwencji. Po złamaniu oporu wojsk Rzeczypospolitej, Stanisław August Poniatowski przystąpił do konfederacji targowickiej. Rządy jej skasowały dzieło Sejmu Czteroletniego. II rozbiór Polski 23 stycznia 1793 roku doszło do podpisania traktatu podziałowego Rzeczypospolitej między Rosją i Prusami. Do Wielkopolski wkroczyły wojska pruskie, którym stawiono nikły opór. Ostatnią próbą ratowania niepodległości Rzeczypospolitej była insurekcja 1794 roku, skierowana przeciw Rosji i Prusom. Po początkowym sukcesie powstańców, oba współdziałające mocarstwa stłumiły ją, kładąc kres nadziejom na obronę niezawisłości państwa. III rozbiór Polski nastąpił  24 października 1795 roku. Rosja, Prusy i Austria porozumiały się co do likwidacji Rzeczypospolitej. Ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski abdykował na rzecz Rosji 25 listopada 1795 roku.

Na konieczność ufortyfikowania modlińskiego węzła komunikacyjnego, a także Pragi i Serocka, zwracali uwagę w końcu XVIII wieku, polscy inżynierowie wojskowi: pułkownik Jan Bakałowicz, który od 1769 roku pełnił funkcję inżyniera nadwornego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, pułkownik Karol Sierakowski – komendant Korpusu Inżynierów Koronnych w latach 1789-1794 – oraz kapitan Michał Solnicki, w który w latach 1789-1792 był zastępcą Komendanta Korpusu Inżynierów Litewskich.

MOD19Ciekawostka: Jan Bakałowicz (1740-1794) był inżynierem wojskowym i kartografem. On kierował budową fortyfikacji Pragi w okresie powstania kościuszkowskiego. Król Stanisław August Poniatowski dał Bakałowiczowi dzierżawę majątku królewskiego (leżącego w ziemi sohaczewskiej) obejmującego Głusk, Małą Wieś i Grochale. Jest to bardzo ciekawy punkt biorąc pod uwagę, że (jak wspomniano wyżej) jedna rodzina Książyk osiedliła się w Grochalach. Gorliwe zarządzanie gospodarką w Głusku Jan Bakałowicz godził z pracą naukową i wojskową. Bakałowicz był także autorem projektu kaplicy stojącej obecnie na cmentarzu w Leoncinie. 

20 sierpnia 1778 roku, leżące dziś w gminie Wieliszew: Olszewnica Stara, Krubin, Okunin, Góra, Janówek, a także Nowy Dwór i Modlin doświadczyły szczególnego eksperymentu. Część mieszkających tu włościan uzyskała uwłaszczenie i zwolnienie z pańszczyzny.
Była to druga w Rzeczypospolitej, pierwsza zaś na ziemiach Korony, taka reforma.

Leżące w widłach Bugo-Narwi i Wisły włości należały do księcia Stanisława Poniatowskiego (1754–1833), syn Kazimierza i bratanka króla Stanisława Augusta, brat Księcia Józefa Poniatowskiego .Od 1766 r. członka Komisji Edukacji Narodowej, późniejszego podskarbiego wielkiego litewskiego (1784 – 1791) i dzierżawcy ekonomii litewskiej (od 1783 r.) – jednego z najbogatszych ludzi w Rzeczpospolitej.

Mazurek Dąbrowskiego manuscript

Ciekawostka : Splot okoliczności sprawił, że któregoś dnia spotkały się drogi księcia Józefa Poniatowskiego oraz Józefa Rufina herbu Rogala Wybickiego (1747–1822), znany głównie jako autor słów „Mazurka Dąbrowskiego”.

Książę  Stanisław Poniatowski mianował Józefa Wybickiego zarządcą swoich dóbr. Józef Wybicki w pobliżu wsi Modlin zaprojektował  budowę małej stoczni, która w końcu XVIII wieku rozwinęła się w duży port rzeczny. W latach 1794-1796 rejon Modlina, stał się przedmiotem zainteresowania rosyjskich inżynierów wojskowych. W 1794 roku, opracowany został nawet projekt ufortyfikowania tego terenu, autorstwa Holendra w służbie carskiej. Był nim gen. inż. Pietr Korniłowicz Suchtelen (naprawdę nazywał się Pieter Cornelius van Suchtelen). Autor proponował wybudowanie w miejscu spływu Narwi do Wisły kompleksu fortyfikacyjnego, nazywanego w dokumentach rosyjskich twierdzą Zakroczym. Projekt nigdy nie wszedł w życie.

Trzeci Akt: Francuzi zbudowali pierwsze fortyfikację

Ktoś inny zaprojektował oraz przystąpił do budowy fortyfikacji w Modlinie. Był to Cesarz Francuzów Napoleon Bonaparte. 1 grudnia 1806 roku Napoleon podpisał w Poznaniu wstępną decyzję o wybudowaniu fortyfikacji w Modlinie. Została ona wykorzystana przez Francuzów w trakcie bitwy z Rosjanami pod Czarnowem z 23 na 24 grudnia 1806 roku.

MOD9

Rycina przedstawia Wysoki brzeg Bugo-Narwi, na którym powstała twierdza Modlin. Na rycinie jest widoczny żołnierz z  (Grande Armée) Wielkiej Armii Napoleona. Źródło: W. Łysiak, Napoleon fortyfikator.

W grudniu 1806 roku w Poznaniu naczelny wódz Francuzów Cesarz Napoleon Bonaparte zdecydował w Poznaniu po obszernych sprawozdaniach swoich podwładnych  , że miejsce gdzie rzeka Bugonarew wpada do Wisły jest jednym z najlepszych miejsc, które idealnie nadaję się do obrony oraz do utrzymania w szachu wojska Carskiej Rosji , która chce powrócić do Warszawy. Napoleon Bonaparte wybrał na początku prawy lewy brzeg Wisły a dokładnie Wyspę Szwedzką na miejsce twierdzy. Nigdy nie był w Modlinie więc nie wiedział że po drugiej stronie jest 30 metrowy brzeg , który idealnie nadaję się do obrony. W ciągu kolejnych 5 lat powstał zasadniczy zrąb, składający się z obwarowania głównego (obecnie stanowi on wewnętrzny obwód cytadeli), 3 koron i umocnień. Ceglano – ziemne fortyfikacje wznoszono na podstawie projektów wybitnych francuskich inżynierów. W pracach uczestniczyło, oprócz rzemieślników, ok. 12 tysięcy okolicznych chłopów.

MODL1

Oczywiście  decyzja Napoleona była wyprzedzająca. Siedem dni później w tym rejonie doszło do wielu potyczek oraz  wielu bitew. Świadczy o tym Wielka  Kampania Francuska z grudnia z 1806 roku. Kampania ta miała bardzo dramatyczny przebieg.  Powyżej są opisy ciężkich i bohaterskich walk w Pomiechówku oraz na wysokości Kazunia i Grochal. Przeprawę organizował 3 Korpus L. Davouta  oraz 7 korpus P. Augereau. Walki trwały cały czas. Cytat z Campagne de Pologne:

Mon premier soin en arrivant ici a été de m’assurer quels étaient les moyens qu’on pourrait se procurer pour passer le fleuve : voici, Monseigneur, les renseignements que j’ai recueillis. Il existe à Kazun une barque pouvant contenir environ 30 hommes; elle appartient au seigneur du lieu, qui l’a offerte de la meilleure grâce. De plus il y a à Markowczyzna un grand bac qui pourrait contenir 100 hommes environ; mais il fait eau de toutes parts; sa réparation exigerait du temps. Il servirait à passer des chevaux et du canon.” Campagne de Pologne, Novembre-Décembre, 1806-Janvier, 1807, Paul Jean Foucart.

MOD12Ciekawostka: Tutaj ukłon dla Neonitów-Markowszyzna, wieś założona ( już teraz nie istniejąca) przez Oleandrów (Neonitów)   leży dokładnie obok Kępy Grochalskiej, i to z tego miejsca Polacy pomagali Francuzom. Przeprowadzamy badania, aby sprawdzić, czy członkowie rodziny Książyk   byli obecni w tym  regionie w tym czasie: przodkowie Błażeja Książyk w Grochalach i przodkowie Romana Książyk w Serocku.

Żółta plama na mapie poniżej wskazuje lokalizację rodziny Książyk w Grochalach Górnych  Mapa która jako jedyna (która znalazłem w intrenecie)  przedstawia wieś Markowszczyzna- u góry mapy, tuż nad Wisłą.

Okoliczni mieszkańcy , nie raz pochodzący ze szlachty ( tak jak nasz ród) pomagał Francuzom w przeprawieniu się przez Bugonarew i Wisłę. Rejon Modlina oraz okolicznych wiosek, czyli Pomiechówka w 1806 w grudniu był broniony przez wojska Carskiej Rosji dowodzonej przez dywizję  gen. A. Ostermana-Tołstoja z armii gen. L. Benningsena. Piechota Murata  zajęła wyspę na Wkrze, a następnie, po silnym przygotowaniu artyleryjskim, przeprawiła się na lewy brzeg rzeki.

Trzeci (3) Korpus Davouta wszedł do walki z wideł Wisły i Narwi. W nocy z 9 na 10 grudnia 1806 roku opanował wyspę na Narwi w okolicy wsi Okunin, a następnie Pomiechowo.( dzisiejszy Pomiechówek) Zdobyty przyczółek na prawym brzegu Narwi został oszańcowany. Równocześnie przystąpiono do budowy mostu. 14 grudnia, Rosjanie wykonali nieudany kontratak, mający na celu wyparcie Francuzów ze zdobytego przyczółka. Budowa mostu kilkakrotnie musiała być przerywana ze względów technicznych (spływ kry). Została zakończona dopiero 23 grudnia. Utraciwszy nadrzeczne wzgórza Osterman-Tołstoj pozostawił na placu boju 1700 poległych i rannych i wycofał się w kierunku Nasielska. Ten sukces Davout opłacił stratą 700 ludzi. Dodatkowo 7 Korpus rozpoczął działania bojowe 12 grudnia z lewego brzegu Wisły od jej forsowania na kierunku przeprawy Kazuń – Utrata ( w tym miejscy była karczma ( podejrzewam że właścicielem był Żyd) zwana Utrata w miejscu zwanej Utrata (Późniejsze dokumenty mówią o karczmie w której wydawało się pieniądze w czasie czekania na przeprawę) . Wisła na tym odcinku miała szerokość 430 m. Korpus nie dysponował środkami przeprawowymi. 12 grudnia przeprawiono na łodziach rybackich jeden batalion, w dniach 13-14 grudnia, następne trzy bataliony i trzy działa. W rejonie przeprawy planowano budowę mostu pontonowego. Parki pontonowe wysłane Wisłą z Torunia 11 grudnia i Włocławka 15 grudnia, przybyły do Modlina dopiero 22 grudnia. Z parków tych można było wybudować tylko 286 m mostu (2/3 potrzeb). Do tego czasu 7. Korpus zdołał przeprawić się na łodziach, wstępnie oszańcować rejon Modlina i podejść do linii Wkry bronionej przez Rosjan.

Fortyfikację stworzone w czasie Wojny Północnej przez Szwedów, Francuzi wykorzystali w tej bitwie nazywanej Bitwą pod Czarnowem. Ciekawostką jest to że tą bitwę obserwował Napoleon Bonaparte z dachu domu młynarza, nijakiego Ludwika Gutowskiego- (do tej pory istnieje murowana tablica upamiętniająca to zdarzenie). ze wsi Okunin ( 1 km od Nowego dworu w kierunku południowym- wieś istnieję do tej pory). Był to jedyny czas w którym Cesarz Napoleon Bonaparte widział Modlin.

Istnieją odręczne poprawki Napoleona Bonaparte  na planach  twierdzy Modlin która naprawdę zaczęła być budowana od 1807 roku do 1815. Do budowy twierdzy Modlin wg projektu gen. Chasseloupa, przystąpiono wiosną 1807 roku.

MOD16Ciekawostka: François de Chasseloup-Laubat (1754 – 1833) był główny inżynier Grande Armée. Po pracy nad twierdz Alessandria (Włochy) i Magdeburgu (Niemcy), zaczął pracować nad projektem Twierdzy Modlin w 1807. Ten nowy projekt był najbardziej zaawansowana koncepcja obronna, jaki kiedykolwiek zbudowano na Świecie. Chasseloup-Laubat opracowała swój słynny “czworokąt” w Twierdzy Modlin. Plany były monitorowane dzień i noc, aby zapobiec szpiegów wroga od zbliża. Na tym zdjęciu: poprawki Napoleona na mapie Twierdzy.

Warszawie, 14 stycznia 1807 roku, Napoleon powołał Komisję Rządzącą, której powierzył władzę nad „Polską zdobytą na królu pruskim”. Był to swego rodzaju rząd tymczasowy (komisja istniała do momentu zawarcia pokoju w Tylży, z 7 lipca 1807 roku, kiedy to narodziło się Księstwo Warszawskie), ale oczywiście był podporządkowany cesarzowi francuskiemu. Na czele komisji stanął Stanisław Małachowski.

Budowa Twierdzy była kontynuowana do wojny polsko austriackiej  w 1809 roku. Garnizon twierdzy Modlin do wybuchu wojny w 1809 roku, stanowił 8. pułk piechoty płk Cypriana Godebskiego.

Choć Napoleon nie zdecydował, że twierdzą  Księstwa Warszawskiego, będzie  Modlin, to zwracał na tą Twierdzę coraz większą uwagę. . Może o tym świadczyć list cesarza do Fryderyka Augusta, napisany w Trianon, a datowany na 4 sierpnia 1810 r.:

„Jeżeli się jest zmuszonym do zaniechania wszelkiej myśli o fortyfikacji Warszawy, byłoby korzystnem módz ukończyć umocnienie Modlina i jeszcze więcej te rozwinąć przez zajęcie wyspy, leżącej na środku Wisły, oraz jakiego punktu na lewym brzegu. Życzyłbym sobie, aby Wasza Król. Mość przysłała mi plan tej twierdzy i jej okolic. Przez obwarowanie Modlina, twierdza ta odpowiedziałaby swemu zadaniu wskutek posiadania mostu na Wiśle i panowania tym sposobem nad tą rzeką, tem bardziej, że w razie potrzeby możnaby było z łatwością przewieść składy zapasów i artylerii znajdujące się w Warszawie. Życzyłbym sobie, aby Wasza Król. Mość przesłał mi plany sytuacyjne Serocka i Pragi”. Źródło: B. Gembarzewski, Wojsko Polskie. Księstwo Warszawskie 1807-1814, s. 209

Po kampanii Napoleona w Rosji w 1812 roku, po wygranych bitwie pod Borodino  i niestety przy braku większych bitew gdzie Napoleon mógłby pokonać Rosję nastał czas ostrej zimy i czas spalonej ziemi, gdzie Wielka Armia nie miała zapasów.  Zaczął się wielki powrót zakończony przegraną bitwą w czasie przeprawy przez Niemen w dzisiejszej Białorusi nad Berezyną. W lutym 1813 roku Twierdzy Modlin bronił garnizon złożony z oddziałów polskich, francuskich, litewskich, wirtemberskich oraz saskich, liczący 5230 żołnierzy, 261 oficerów i 120 dział. Polacy i Litwini stanowili 71% ogółu garnizonu modlińskiego. Komendantem twierdzy był Holender gen. Herman Wilhelm Daendels, jego zastępcą i dowódcą garnizonu był gen. Franciszek Kossecki, szefem sztabu płk Piotr Łubieński, szefem artylerii mjr Jan Krysiński, naczelnym inżynierem twierdzy Francuz ppłk Vernois oraz inżynierami placu (polowymi) kpt. Filip Meciszewski, por. Fabian Wiszniewski oraz ppor. Jerzy Arnold.

Czwarty Akt: Rosjanie przejmują Twierdzę.

Początkowo w dniach 5.02.-7.08.1813 roku, twierdzę oblegał rosyjski korpus gen. Iwana Paskiewicza liczący do 12000 żołnierzy i 60 dział artylerii polowej, wzmocniony, 23 marca, kompanią minerów kapitana Afanasjewa i 30 marca pruską kompanią artylerii oblężniczej kapitana Röhna, licząca 38 dział.

Podczas pierwszych miesięcy oblężenia to nie rosyjscy żołnierze, ale zima była sprawcą największych strat wśród załogi twierdzy. Część żołnierzy z powodu mrozów znalazła się w szpitalach. Zmniejszył się również zapas mięsa: „[…] za 150 wołów połowa padła z mrozu, także w początku lutego trzeba było zaprzestać dystrybucji świeżego mięsa dla załogi, aby można było zachować chociaż trochę dla szpitali.”  Źródło: List gen. F.K. Kosseckiego do J. Poniatowskiego z 11 czerwca 1813.

MODL2

Oblężenie trwało dalej. 1 listopada, na naradzie, holenderski komendant przedstawił projekt kapitulacji twierdzy. Za byli wszyscy, oprócz Chodkiewicza, który jako jedyny nie podpisał upokarzającego dokumentu. Z projektem kapitulacji, wysłano do Zakroczymia delegację, z szefem sztabu płk. Piotrem Łubieńskim na czele. Dnia następnego, Rosjanie podpisali wstępnie kapitulację, bowiem kilka punktów umowy mógł zatwierdzić tylko car Aleksander I. 3 listopada, podczas narady obrońców, odczytano treść kapitulacji. Kilku oficerów, w tym także gen. Kossecki, nie brało udziału w spotkaniu udając chorych. Najbardziej dyskusyjne warunki kapitulacji to wymarsz obrońców z twierdzy, „z bronią w ręku” oraz sprzedaż części zboża na potrzeby garnizonu.

Car odmówił przyjęcia tych dwóch punktów i zażądał bezwarunkowej kapitulacji załogi. 22 listopada poddała się twierdza Zamość, tak więc Modlin pozostał jedynym wolnym, nieopanowanym przez Rosjan, skrawkiem Księstwa Warszawskiego.

Ostatecznie twierdza skapitulowała 1 grudnia 1813 roku, po 10 miesiącach oblężenia. O godzinie 6 rano, przy groźbach i obelgach załogi, twierdzę opuścił jej komendant generał Herman Wilhelm Daendels, o 10 zaś z warowni wyszedł cały garnizon. Wtedy 15000 żołnierzy rosyjskich, z okrzykiem „hurra” na ustach, „zdobyło twierdzę”.- Francuzi skierowali się na Grodno, zaś Sasi i Wirtemberczycy połączyli się z Rosjanami, bowiem ich państwa po bitwie pod Lipskiem, przeszły na stronę koalicji antynapoleońskiej. Polska część załogi Modlina podlegała demobilizacji. Niektórzy z obrońców trafili do niewoli rosyjskiej. Wśród nich byli między innymi: ppor. artylerii polskiej Adam Narzyński i ppor. batalionu saperów Franciszek Leszczyński, a także komendant polskich oddziałów gen. Franciszek Kossecki, nie na długo jednak, bowiem jeszcze w grudniu 1813 roku widziano go spacerującego po Warszawie. Niektórzy obrońcy, za udział w obronie Modlina zostali uhonorowani francuskim krzyżem złotym Legii Honorowej, m.in. taki zaszczyt spotkał szefa batalionu 18. pp Franciszka Rohlanda.

W momencie kapitulacji twierdzę opuściło 237 oficerów i 2659 żołnierzy.

W trakcie 10-miesięcznej obrony zmarło w wyniku chorób 1914 ludzi, zdezerterowało 524, dostało się do niewoli 37, a 4 skazano na karę śmierci i rozstrzelano. Łącznie straty wyniosły 2479 ludzi, czyli prawie połowę stanu załogi twierdzy przed oblężeniem.

Obrona twierdzy w 1813 roku kończy okres napoleoński w dziejach Modlina.

Józef Książyk – Nowy Dwór Mazowiecki 21.03.2016 roku

PS. Bardzo duże podziękowania dla Pani Marie-Jeanne Capuano Książyk za bardzo duży wkład pracy w powyższą opowieść.

Genealogia genetyczna w praktyce

tree

Poznałam Profesora Łukasza Lubicz Łapińskiego  w zeszłym roku, na konferencji  zorganizowanej przez Związku Szlachty Polskiej we Wrocławiu. Powiedział mi, że Podlaskie był z pewnością najlepszy grunt dla badaczy genealogii genetycznej w Polsce. Podlaskie jest historyczną kolebką naszej rodziny Książyk i rodziny “drobnej szlachty” w tym regionie mają wspólne cechy. Według Pr Lubicz- Łapińskiego, testy genetyczne umożliwiają identyfikację i podłączenie rodów. Specyfika każdej rodziny są przekazywane przez pokolenia i stulecia. Na przykład, można znaleźć wspólne elementy w ciągu upływu tych 600 lat i około 14-18 pokoleń od wspólnego przodka.

Profesor Łukasz Lubicz Łapiński jest przyjazny, jasny i przede wszystkim on może to wyjaśnić w prostych słowach złożoność genetyki. Oto wideo relacja z wykładu dra. w Warszawskim Towarzystwie Genealogicznym 29 lutego 2016  na temat “Genealogia genetyczna w praktyce. Wykorzystanie badań DNA do analiz pokrewieństwa na przykładzie rodzin pogranicza mazowiecko-podlaskiego”.

Marie-Jeanne, Paris.

Back to GENEALOGY

Genealogia genetyczna w praktyce. Wykorzystanie badań DNA do analiz pokrewieństwa na przykładzie rodzin pogranicza mazowiecko-podlaskiego.

Książyk Village

Genealogy teams have achieved an outstanding work in Ukraine. In a few months time, they have sourced 364 documents of Książyk families. These documents record data before 1900 and they include 280 births, 51 deaths and 33 marriages.

The researches confirm that Książyk People were living in the hamlet of Boryczówka, near Trembowla, the main parish of the area, about 35 kilometers south of Ternopol. One Książyk is mentioned in Baworow (a hamlet nearby) and another Książyk is mentioned in Sokal (near Lwów).

Boryczowka

KRESY

gggggggggggggggggggggggg

gggg

Before WWII, Boryczówka was in Eastern Poland. 930 people were living there in 1900. During WWII, thousands Poles and Greek Catholic Ruthenians who considered themselves as Poles were massacred. Hundreds of thousands were expelled. In 1945, Poland lost all Eastern territories (Kresy) and Boryczówka is now located in Western Ukraine.

Considering that Książyk people were living in a very extensive family, naming rules were rather volatile. Frequently, the name of the mother “de domo” was added and sometimes this name was even used as the main family name. Therefore, records mention “Książyk” along with several family names (nazwisko) such as Golecki, Janiszewski, Kitajczyk, Kotkiewicz, Łukasiewicz, Mularczyk, or Paluch. To make it short, it seems that everybody in Boryczówka was more or less a Książyk.

“Wyobraźcie sobie Boryczówkę (…) Ludzie żyli jak w dużej rodzinie. Połączeni więzami krwi. W co drugiej chałupie ciocia albo wujek. Jak nie Kitajczyk, to Mularczyk, jak nie Książyk, to Paluch, jak nie Rogowski, to Sierociński albo Janiszewski, Łukasiewicz, Popiel, Pietruszka, Tracz, Szczygielski, Woźniewicz i tak dalej. Żeby się jakoś odróżnić, wymyślali przydomki: Bajki, Barany, Kaczany, Kapusta, Potućka, nawet ksiądz miał przydomek – Burek….”          Władzik Rogowski , 1995.

The oldest record of Książyk People in Boryczówka is the christening of Pawel Książyk in 1774, son of Franciszek and Marianna. This event was recorded in Sokal. Other older documents date back 1826 and were recorded in Trembowla.

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

Ukraine 1826

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk 

– Death of Tomas Książyk (aged 10 months) and Catharina Książyk (aged 18 months);

Ukraine UR 1826

– Birth of Kaspar, son of Pawel Paluch and Rozalia Książyk.

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

– Sebastian Książyk recorded as the godfather of Gregory Kzychowka (?).

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

Link to the General Książyk record

Link to the Ukrainian Książyk record

Suggested post: Jak to było w Boryczówce? Wieś na Kresach

This genealogy research is a work in progess. We can only be grateful to Bozena Balaw who worked with much patience and dedication in the Central Archives of Historical Records in Warsaw (Archiwum Główne Akt Dawnych).

Marie-Jeanne C.K., Paris

Back to GENEALOGY

From 123 to 495

Thanks to the remarkable work of Bozena Balaw, the number of documents related to Książyk People recorded in http://www.geneszukacz.genealodzy.pl/ has boomed from 123 in February 2015 to 495 in February 2016.

These new records have been sourced from the Central Archives of Historical Records (Archiwum Główne Akt Dawnych) in Warsaw. They have identified an impressive number of Książyk families in Boryczówka, a hamlet located in the vast region of Ukraine that was inside the borders of Poland before 1945. 

Therefore, the balance regarding the presence of Książyk People before 1900 has shift  with 131 documents (26%) recorded in “mainland” Poland and 364 documents (74%) recorded in “Kresy” Ukraine.

To know more about the Książyk people of Ukraine, read the following post “Książyk Village“.

Marie-Jeanne C.K., Paris

Back to GENEALOGY

Luty 2015

 

 

 

 

 

 

Luty 2016

 

The Mote and the Beam

SyzysmundFor a couple of months, Poland has drawn much media attention. Two controversial decisions taken by the new conservative government are fueling fierce debates over an alleged attempt to Democracy. Without any doubt, the Polish leadership has moved too quickly with a weak rationale and a poor communication. But noises about possible sanctions from the EU are not encouraging dialogue.

A succession of major ballots have confirmed the massive conservative shift of the Poles in favour of the Law and Justice Party (PiS) party, a platform presented as nationalist and Eurosceptic. Last 15 November, President Andrzej Duda has appointed Beata Szydlo to the position of Prime Minister. Her symbolic removal of EU flags from the official decorum was a first “offense” that raised eyebrows in Brussels.

Recently, the new government has taken a series of decisions that provoked an outbreak of criticisms. The media attention has turned into a hysterical Poland-bashing game. In Brussels, Eurocrats, EUMPs, think tanks and watchdogs have joined the chorus to condemn the alleged attacks against Democracy. The image of Poland is now seriously damaged but the government is resolutely sticking to his reform agenda and two reforms in particular are raising concerns.

The media reform has fuelled a blaze of disapproval across Europe. According to a law creating a new national media council, the government has the power to dismiss and appoint senior officials in public media. Four channel directors of public broadcaster TVP resigned in protest. There is no doubt that the biased and somewhat provocative attitudes of several TVP journalists during the recent election campaigns have inspired this governmental grip. A parliamentary report examining professional ethics in public media would have been the best option but the new team obviously wanted to show resolve. Criticisms argue that this decision is against the basic principles of media freedom. In Brussels, the overreaction of the European Parliament has sustained a fierce debate over the independence of public media.

European watchdogs have just missed an essential point: the politicization of State media is a reality in many EU countries where directors are either directly appointed by governments or selected by councils or committees whose members are themselves appointed by governments. Media history highlights that across the 28 EU member States, only few heads of public media have survived the first year of political change. Therefore, the governance of public media in Poland is no exception.

The other reform that sparked outrage is related to the nomination of Judges at the Constitutional Court. A few days before the general election, the outgoing Diet proceeded to a controversial last-minute election of five “November” Judges. After their invalidation by the newly 3 elected Diet, “December” Judges were appointed according to the provisions of a new law. Three of them have been sworn in by President Duda. Martin Schulz, President of the European Parliament, has talked about a “coup d’état”. Critics are pointing at a dangerous precedent but in the past, they have turned a blind eye to similar commotions in other European countries.

To date, only 17 of the 28 EU member States have organizations similar to the Constitutional Court of Poland. Most of these Courts have members appointed with procedures that fully or partially involve the government. In Poland, the 15 members the Constitutional Court are elected for one single 9-year mandate by the Diet, the low chamber of the Parliament. This is by far, one of the most democratic selection process existing in the EU.

This is by far a very complex case with much technicalities. Loopholes in the Polish Constitution of 1997 do not help. The Constitutional Court is now challenging these nominations and media are reporting the arm wrestling between the judiciary and the executive powers. Obviously, President Duda did not overstep his capacity but his confirmation of “midnight judges” remains highly debatable. Three more judges, including the Chief Judge, will be elected and confirmed within the next 18 months and this perspective makes the issue even more sensitive.

The new Polish government has been clear about his transformative agenda. Recent fast-tracked decisions have provoked the expected turmoil but they are the expression a new confidence. Poland is the 6th most populated with the 6th largest economy in the EU. Since the integration in the EU in 2004, this country has been a success story and remains the biggest beneficiary of EU structural funds. €106 additional billion have been earmarked until 2020.

Now emerging as a regional power -a statute held during centuries- Poland claims a legitimate position in Europe and beyond. Sustaining a record growth, this country is the first economy in Central and Eastern Europe. Defense spending are exceeding the 2% GDP target of NATO. The coming Summit of the Alliance in Warsaw next July will be a demonstration of diplomatic assertiveness and military vigilance. Without any doubt, this new statute of Poland is rocking the European boat where a handful of old captains are competing for an uncertain leadership.

Hence the suspicion about the intentions of the Polish government. In many ways, the uncompromising strategy of the ruling team is certainly disturbing but it is neither reprehensible nor punishable. Moreover, speculations about the rise of an authoritarian and reactionary front in Eastern Europe are pure fantasy. The recrimination against Hungary and finger-pointing at Poland confirm that Eurocrats always need a villain. When they can have two rogue member states, it is even better.

Media are now making noise about penalties against Poland. In EU corridors, sanctions is another word for keeping unruly newcomers under control and defaulting members under pressure. Cutting EU funding or suspending voting rights would only marginally impact the course of the Polish government. But for the Europeans, such retaliation would be a complete failure ■

Marie-Jeanne C. Ksiazyk, Brussels

La tête au carré

 

POZ2J’étais à Poznań le 11 novembre, jour de la Fête de l’Indépendance en Pologne qui commémore le 11 novembre 1918 – en polonais Narodowe Święto Niepodległości. Le 15e régiment de Uhlans était présent à l’occasion du rassemblement Place de la Liberté (Plac Wolności). Pour la première fois, j’ai pu admirer la Cavalerie Polonaise en grande tenue, c’est-à-dire avec coiffes et lances. Le chapeau des militaires Polonais s’appelle rogatywka. Pour en savoir plus, j’ai effectué quelques recherches.

1.       Rogatywka: une tradition vieille de 500 ans

Beaucoup d’entre vous le savent : la forme carrée des coiffes est le signe distinctif des soldats Polonais. On appelle ce chapeau rogatywka, un mot dont l’étymologie vient de “róg” qui signifie angle, coin ou corne. On dit aussi czapka rogata, c’est à dire chapeau à coins. En français, il n’y a pas de traduction pour rogatywka. Avec une orthographe plutôt approximative, on écrit shapska, schapska ou chapska d’après le mot polonais czapska.

La rogatywka a accompagné l’Histoire de la Pologne depuis plus de 500 ans et elle reste associée à ses combats héroïques pour l’indépendance. Il semblerait que les Polonais se soient inspirés des bonnets carrés portés par leurs ennemis Turcs et Tatars dès le XIVème siècle. C’est au XVIIIème siècle que cette forme carrée s’est imposée, avec la couleur rouge qui domine. Porté en 1768 par les insurgés de la Confédération de Bar et appelé “konfederatka”, le bonnet carré est devenu un signe de ralliement et d’appartenance. Très vite, la cavalerie du Roi de Pologne a adopté la Krakuska aussi appelée ulanka (lire ci-dessous).

krakuska

Le XIXème siècle a été une période héroïque pour la Pologne partagée et asservie par les 3 puissances Autriche, Prusse/Allemagne et Russie. Les soulèvements se sont succédées en 1846 (Cracovie) puis en 1848 et en 1863. C’est notamment lors de cette dernière insurrection aussi apellée “Insurrection de Janvier”, que la rogatywka a repris son ancien nom de konfederatka, devenant un signe de ralliement et le seul élément national commun dans la tenue des insurgés.

Aujourd’hui, la rogawytka est portée dans l’armée de Terre et par de nombreux représentants des services publics polonais tels que policiers, pompiers, contrôleurs des trains PKP. Les scouts l’ont aussi adoptée. C’est la rogawytka des militaires qui m’intéresse.  Elle aussi reconnaissable et pas moins célèbre que le képi blanc des légionnaires Français ou les plumes des bersaglieri Italiens. Avant la fin de la Première Guerre Mondiale, les soldats Polonais servaient sous les uniformes des trois puissances occupantes et c’est avec des tenues disparates qu’ils ont combattu ensemble dans les Légions. En septembre 1919, la rogatywka a été (ré)introduite dans l’uniforme officiel. Elle fut le premier symbole de la Pologne restaurée.

ROGAT50

Avant 1935, la rogawytka était “molle”. En 1935, elle a acquis cette forme “carré sur rond” qu’on lui connait aujourd’hui. Depuis 1990, elle est devenue rigide, un peu comme une affirmation de la nouvelle place que la Pologne veut avoir dans l’Europe.

Pourtant, la rogatiwka militaire avait disparu à l’époque de la stalinisation forcée de la Pologne. L’annonce de sa réapparition en décembre 1981 est une ironie grinçante. C’est en effet le 17 décembre 1981, 5 jours après avoir décrété l’instauration de l’Etat de guerre que l’agence de presse a annoncé que la Pologne retournait à son chapeau d’origine modèle 1935. Le journal Tribuna Ludu avait alors publié un hommage appuyé à la “tradition nationale” et on a revu la rogatiwka dès le 17 janvier 1982 lors d’une cérémonie à la Tombe du Soldat Inconnu.

ROGAT37La rogatywka a une architecture très sophistiquée. Une palette carrée rigide appelée “pavillon” est posée sur un cylindre rattaché à une base de képi classique. Le pavillon mesure 25 cm dans sa diagonale donc ce carré a des côtés de 17.6 cm et une superficie de 30.97 cm2.  Les 4 pointes sont positionnées en losange. Le pavillon est légèrement déporté vers la droite pour que l’angle droit dépasse et penche vers le bas (mais pas trop). Polygone audacieux, la rogawytka ressemble à un triangle ou à un trapèze selon la perspective. La rogatywka c’est un peu la quadrature du cercle.

ROGAT49

Cette gravure de 1937 nous montre l’importance des proportions et la mesure règlementaire des angles. La rogatywka wz. 37 de 1937 reste d’ailleurs une référence que les collectionneurs s’arrachent. On peut lire dans le Dziennik Rozkazów MSWojsk. nr 11 une description  qui détaille la complexité du montage de cette coiffe. Véritable chapeau à mécanisme, elle avait un bourrelet intérieur qui dissimulait un bandeau rabattable pour se protéger du froid. C’est ce modèle 1937 qui fut porté par les soldats qui se sont sacrifiés pour tenter de repousser les invasions allemande et russe en septembre 1939.

Si vous lisez le polonais, vous trouverez plus de détails techniques (hiérarchie des galons, code couleur du ruban et modèles règlementaires) sur ce blog http://www.rogatywka.pl/historia/. La rogatywka militaire de 2015 se décline en plusieurs  versions y compris une version casquette de camouflage. Un modèle de rogatywka “commando” est à l’étude sous le nom de projekt rogatywka 2015Enfin, je voudrais mentionner une initiative sympathique „Rogatywkę czas nosić” pour faire du 4 mars la journée nationale de la rogatywka. Si j’avais de la place chez moi, je collectionnerais toutes les rogatywkas que l’on peut trouver au marché aux puces de Kolo Bazar à Varsovie.  Je vous suggère de visiter le stand de Grzegorz (première allée à gauche de l’entrée au 99bis rue Obozowa). 

 PHUUUUUUsoldatsUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUUkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

2.     Czapska: une légende napoléonienne

C’est dans la Cavalerie du XIXème siècle que la coiffe militaire carré a connu son âge d’or. D’abord simple bonnet à l’époque des Légions de Dabrowski, elle a pris de la hauteur pour devenir la czapska. A partir de 1807 avec la création des Lanciers de la Vistule par Napoléon, la forme évolue en se rigidifiant, le cylindre central s’incurve vers l’intérieur et on y ajoute une visière. Le sommet devient un pavillon carré plat et l’ensemble est maintenu avec une armature en roseaux. A cette époque, on la surnomme “polacre” parce que czapska c’est trop difficile à prononcer pour les Français.

 ROGAT27

Rogatywka de la cavalerie entre 1785 et 1794   (Muzeum Wojska Polskiego, Warszawa).

 

 

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

ROGAT56

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk Le Général Dabrowski coiffé de la Czapska. A la tête des Légions Polonaises d’Italie, Jan Henryk Dąbrowski (1755-1818) a combattu aux côtés de Bonaparte dès 1797.  Il avait précédemment pris part au soulèvement mené par Kościuszko en 1794. Devenu Général d’Empire, il a participé aux guerres napoléoniennes jusqu’en 1813. Son nom est mentionné dans le refrain de la Mazurek Dąbrowskiego, l’hymne national de la Pologne. 

kkkkkkkkkkKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK

LLLLLLLLLLLL

JJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJJ

Dans la Grande Armée de Napoléon, la czapska est ainsi devenue ce chapeau si distinctif porté par les chevau-légers lanciers de la Garde Impériale, un corps qui comprenait non seulement les Lanciers Polonais mais d’autres formations telles que les Lanciers Hollandais ou les Lanciers de Bar.  Les Lanciers Polonais étaient rassemblés dans le Premier Régiment de la Garde Impériale. Donc attention : tous les soldats qui portent une czapska ne sont pas Polonais !

Au cours des campagnes napoléoniennes, la czapska a connu plusieurs versions avec des hauteurs et des couleurs différentes. La forme la plus répandue est celle de 22.5 cm (hauteur) sur 25 cm (largeur du sommet). Elle est agrémentée de toute une série d’ornements : plaques dorées frappées d’un N ou d’un aigle, rosettes, cocardes, pompons, rubans, galons. Les officiers ont parfois un bandeau en fourrure. Un plumet droit augmente encore la taille déjà impressionnante des cavaliers. Il surmonte une Croix de Malte en fils d’argent (parfois une cocarde). De chaque côté, les attaches de la jugulaire représentent des têtes de lions. La jugulaire en tissu rouge est recouverte d’une chaîne en métal. Une large bande de tissu noir et blanc est placée au dessus de la visière. Un double galon blanc tombe de part et d’autre du plumet et se termine par trois pompons et deux gros glands sur le côté gauche. Suspendue à un crochet, une chainette sur galon cramoisi tombe sur la visière.  Compliqué mais irrésistible !

ROGAT67              RHGEUDROGAT57OTG VHRUYOT EHGRUYTOE GYUEO GYUHO                                                  GYU7O kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

ROGAT16ROGAT42La czapska est parfois protégée d’une housse contre la poussière ou les intempéries.  En “tenue de route”, la czapska est recouverte d’un drap noir.

 

Aujourd’hui, la czapska des Lanciers Polonais reste l’un des objets les plus recherchés par les collectionneurs. Les prix se négocient entre 10 000 et 15 000 euros. Un antiquaire du Village Suisse à Paris m’a mise en garde. Les czapskas “premier prix” sont en général plutôt défraichies, la couleur rouge est fanée, les galons ont perdu leurs brillant. Souvent il manque la rosette et la plaque frontale d’origine. A l’inverse, les czapskas “haut de gamme” sont parfois des reconstitutions réalisées à partir de czapskas trop abimées pour être présentables : tout est d’époque mais rien n’est d’origine ! Pour un déguisement, la firme AntikCostume propose un joli modèle à 1200€. Plus ordinaire mais moins cher, on trouve aussi des czapskas sur Polart.

ROGAT28

3.          L’héritage : souvent copiée, jamais égalée

La czapska a survécu à l’épopée napoléonienne. Coiffure emblématique, la czapska devient la coiffe des régiments de Lanciers qui sont considérés comme les plus prestigieux. On la retrouve non seulement en France mais aussi en Russie, en Angleterre, en Prusse et en Autriche. Ironiquement, les armées qui ont le plus combattu Napoléon s’en inspirent pour redessiner leurs uniformes. On dit d’ailleurs que c’est à partir d’un savoureux mélange entre czapska des Lanciers et corne des Cuirassiers que le Roi Frédéric Guillaume de Prusse a imaginé le casque à pointe appelé Pickelhaube.

La forme de la czapska continue donc à évoluer et pas toujours pour le meilleur. Avec le temps, on a d’ailleurs du mal à retrouver l’harmonie de la “tête au carré” originelle. Le pavillon devient ridiculement petit ou trop grand. Il est parfois trop haut, comme posé sur une tige. A l’inverse, il est parfois trop bas quand le cylindre central disparait. La laine est remplacée par de la toile cirée ou du coton enduit. La gamme de couleurs se limite au noir et au blanc. D’énormes plumets posés en déséquilibre sur le côté contribuent à contrarier les proportions.

ROGAT63
France : czapska d’officier du Régiment des Lanciers de la Garde petite tenue, modèle 1856-1858 (gauche) et czapska d’officier du régiment de Lanciers de la Garde Nationale sous la Monarchie de Juillet (droite).

ROGAT70

En haut : Prusse (gauche)  – Russie  (droite).  En bas : Autriche (gauche) – Belgique (droite).

ROGAT71

Grande Bretagne : 9ème régiment des Lanciers de la Reine (1890).

Pour conclure : Tous les Książyk Polonais et militaires que je connais ont une rogatywka. J’aimerais bien un jour avoir la chance de les voir en grande tenue. Si par hasard ils lisent ce post, j’espère qu’ils vont comprendre le message !

Marie-Jeanne C.K., Paris

Paprzyca: informacje dodatkowe

Streszczenie poprzednich odcinków:

♦    Członkowie rodziny Paprzyca klanu Kuszaba przybyły do Niewino (Podlaskie) w początku 15  wieku;

♦    Te rodziny zdecydowali się użyć nazwy Niwiński;

♦    Kilka pokoleń później do odróżnienia, niektórzy członkowie Niwińskach używaly nazwy “Chrebra” i “Książyk“.

♦    Herb naszej rodziny jest “Paprzyca”.   

BLASON3

Ale co znaczy to słowo Paprzyca? W poprzednim artykule staraliśmy się odpowiedzieć na to pytanie. Roman uprzejmie uzupełnił nasze informacje z następujących elementów.

 

 

Witam,

W wątku, temacie Paprzyca: Co znaczy to słowo?, który została przez Was założony zamieściłem trochę informacji. Chyba coś się zepsuło? Strona nie wyświetla się po moim wpisie. Dlatego postanowiłem zamieścić w tym temacie, to co udało mi się znaleźć w sieci na oba tematy.
Zapoznałem się z definicjami, zamieszczonymi na Waszej stronie, jest ich sporo. W zasadzie wszystkie znaczenia tego wyrazu odnoszą się do techniki, opisują paprzycę jako element, który pozwala obracać się kołu młyńskiemu.
Znalazłem kilka innych i podobnych definicji, znaczeń wyrazu paprzyca, oto one:

1. paprzyca zęść żaren ( u wierzchu ).
Słowniczek wyrazów gwarowych typowych dla Bugaja i okolic. Wieś Bugaj położona w Ziemi bieckiej ( okolice Biecza ). Obecnie znajduje się w gminie Biecz, powiat gorlicki, województwo małopolskie. Tu jest link do słownika:
http://www.dialektologia.uw.edu.pl/inde … owniki-mwr
Powyższe znajduje się na stronie Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe pod red. Haliny Karaś. Tu jest lin do strony:
http://www.dialektologia.uw.edu.pl/inde … pa-serwisu

biecz

Gminia Biecz

 

2. [ Paprzyca, y, Im. e ] 1. a. [ Pamprzyca, Poprzyca, Pompryca, Popryca ] poziome żelazo pod kamieniem młyńskim, w którym obraca ś.’ wrzeciono; pionowy żelazny czop, stanowiący oś kamienia, biegun w młynie; płaskie żelazko w kamieniu żarnowym; płyta drewniana a. żelazna od żaren: Młynarzu, młynarzu, dobrze ci się miele: koło ci się połamało, P. się chwieje. Gadule język lata, ‘jak P. Gaduła język ma jak paprzycę. Zabł. Przen.: trajkot, świegot, gaduła: Ma ta starom paprzyce w domu. 2. otwór w kamieniu żarnowym, do którego wsypuje ś. ziarno. ? por. Papry > Paprzyć się, y ś., ył ś. p. Paprać. Słownik języka polskiego. Ułożony pod redakcją Jana Karłowicza, Adama Kryńskiego i Władysława Niedźwiedzkiego. Warszawa 1904. Tom 4.: P-Prożyszcze. Str. 49.
Tu jest link: http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadat … ublication

Chłopi-w-Karczmie                                                          “Ma ta starom paprzyce w domu“.

 

3. Paprzyca była tarczką na trzpniu, którą można było podnosić lub opuszczać. Dzięki temu można było, oprócz mąki, uzyskać łuski, regulując odstęp między pocierającymi o siebie kamieniami. Paprzyca znajdowała się między dwoma kamieniami w urządzeniu zwanym żarnem paprzycowym.
Etnografia. Instytut Archeologii Uniwersytet Warszawski. Notatki z wykładu. Str. 20. Tu jest link:
http://webcache.googleusercontent.com/s … clnk&gl=pl

g1026301

Tarczk na trzpniu, którą można było podnosić lub opuszczać.

 

4. Herb Kuszaba ( inne nazwy: Cuczaba, Kuczawa, Kuczaba, Iwiczna (zawołanie), Paprzyca ): Pierwsza wzmianka w 1397 [ Starodawnego Prawa Polskiego Pomniki ]. Choć przedstawia kamień młyński ( paprzyca ) wywodzi się od koła wozowego z przykrywką stosowanego w średniowieczu i nazywanego kuczaba. Tu jest link do strony:
http://www.genealogia.okiem.pl/glossary … on=Kuszaba

paprzyca_d

 

5. Trochę informacji o historii herbu, rodach i miejscach w odniesieniu do nazwy i herbu Paprzyca:
Kuszaba ( inne nazwy: Bychawa, Kuczawa, Ruchaba, Ruczaba, Paprzyca, Rakwicz ) herb szlachecki, noszący zawołanie Iwiczna oraz Kuszaba.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Kuszaba_(herb_szlachecki)
Legenda o herbie Paprzyca ( dwie wersje ):
http://www.dolhobyczow.pl/asp/pl_start. … rtykul=128
Trochę historii rodu Kaszubitów ( Paprzyców ) i herbu Paprzyca, który pochodzi od nazwy miejscowości:
http://www.szpejankowski.eu/index.php/r … j/144.html
O herbie Paprzyca:
http://www.theogonia.pl/o-rasie-pies-w-heraldyce.htm

Roman.

Książyk and Księżyk

 Summary of the previous episodes:

♦    Some members of the Paprzyca family from the Kuszaba Clan arrived in the Niewino area (Podlaskie) during the early 15th c.;

♦    These families decided to bear the name of Niwiński to reflect their settlements in several hamlets in the vicinity of the Niewino villages;

♦    After a few generations, a branch of the Niwiński family used the nickname “Książyk” to differentiate from other members.

In the late 18th and early 19th centuries, Książyk people were still living in the area of the Niewino villages (parish of Wyszki) from which our family is originating. The records available on geneteka.pl locate a Książyk family in Liza, a hamlet from the parish of Topczewo. Actually, today there are two Liza hamlets: Liza Stara and Liza Nowa, distant by some 2 km. They are located in the district of Poświętne (Białystok County). The parish of Topczewo was founded in 1433.

Wyszki

Liza

1.         Książyk and Księżyk

The records of geneteka.pl are still uncomplete and to date, the documents are not available online.  The reading highlights a confusion between the names Książyk and Księżyk in one same family. The genealogy tree of this Książyk family in Liza below needs confirmation.

KZ Liza

 

This  confusion between the letters Ą/ą and Ę/ę  is a very interesting point that underlines the extent to which the orthography of names was somewhat uncertain before the mid-19th century. Ą/ą sounds like a French “on” while Ę/ę sounds like a French “in” (the English phonems “on” and “in” sound differently).  Other whimsical interpretations of the letter Ą/ą are possible. As an example, we found documents from our family in Grochale Górne (Mazowie) that read Ksionżyk. However, in the record from Liza, our name ends with a “-yk”. This writing confirms that Książyk is not Książek! 

2.      Poland and Lituania

The records of this Książyk family in Liza are kept in different places that reflect the history of the area of Podlaskie.

⇒ For records of the late 18th century: Archives of Vilnius (Państwowe Archiwum Historyczne w Wilnie) and Archives of the Drohiczyn Diocese (Archiwum Diecezjalne w Drohiczynie).

⇒For records of the early 19th century: Archives of Bialystok in Lomza (Archiwum Państwowe w Białymstoku Oddział w Łomży) and Archives of the diocese of Lomza (Archiwum Diecezjalnym w Łomży).

3.   Still there?

We found an article from Poranny.pl written in 2007 that mentions an Iwanowski-Księżyk family in Liza Stara before the Second World War.  The name Liza comes from a river but the author proposes a nice legend about the daughter of a wealthy man who was inspired by the Mona Lisa of Leonardo da Vinci. In 2009, Agnieszka Wisniewolska produced a short-cut movie “Skrawek Ziemi – Liza Stara” (WSAP Production). On the pictures below: traditionnal houses in Liza Stara.

According to mojkrewni.pl,  914 Księżyk and 285 Książyk are living in Poland.  Księżyk people are not living in the area of Poświętne any more. However,  a handful  of them is located in Białystok and several families are still living in Podlaskie.  Some Książyk people are living 63 km eastward in Hajnówka, a small town close to the border with Belarus.                   

LIZA STARA2

LIZA STATA3

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Marie-Jeanne C.K., Paris

Back to GENEALOGY

Syzyfowe Prace : la jeunesse de Walenty

syzyfowe2mnkiz-524

Syzyfowe Prace (Les Travaux de Sisyphe) est le premier  livre que j’ai lu en polonais. Ce classique de la littérature n’a toujours pas été traduit en français.  Sur la photo : edition Olesiejuk de 2004 et edition Czytelnik de 1956 illustrée par Monica Żeromska, la fille de l’auteur. 

TVP Polonia rediffuse cette semaine Syzyfowe Prace, une série produite en 6 épisodes. Cette histoire nous fait vivre la vie des Polonais sous le joug russe, entre 1883 et 1893.  Tous les Polonais connaissent Syzyfowe Prace. Ce petit livre écrit par Stefan Zeromski en 1897 est un classique dans les collèges. Bien sûr, à l’époque du Communisme, les programmes officiels l’ont mis de côté pour ne pas encourager le sentiment antirusse des élèves. Mais ce livre n’a jamais été interdit et il a toujours été accessible dans les bibliothèques scolaires.

L’histoire se déroule dans plusieurs lieux fictifs de la région de Kielce. L’auteur explore l’environnement des héros avec beaucoup de minutie : un manoir isolé, une école de village, une ville de garnison, un collège de province. J’aime Syzyfowe Prace parce que les héros ont l’âge qu’avait mon arrière-Grand-Père Walenty Książyk à la même époque. Marcin Borowicz est né en 1864. Walenty est né en 1863, l’année de l’Insurrection de Janvier (Powstanie Styczniowe). Les années qui ont suivi ont été particulièrement dures. Exactions, déportations, répression, et confiscations étaient le lot quotidien des Polonais qui refusaient l’asservissement. La russification s’est intensifiée à partir du début des années 1880. Le polonais a été interdit dans les écoles. Les livres ont été confisqués et souvent détruits. Les examens d’entrée au collège sont devenus plus sélectifs pour écarter les réfractaires. La seule alternative pour ceux qui refusaient ce système c’était d’entrer au petit séminaire. Pour les familles polonaises, l’éducation avait un coût prohibitif et en général, un seul enfant par fratrie pouvait y accéder.

Les livres sont en fait les principaux héros de Syzyfowe Prace. Le roman évolue autour de la solidarité des élèves pour découvrir, partager, protéger et cacher une littérature polonaise interdite par les autorités. Les livres sont rares et précieux. Ils deviennent un trésor et un enjeu. Pour les personnages du roman, c’est ce qui reste quand on a tout perdu. Pour moi aussi : les livres en polonais sont pratiquement sont les seuls objets qui me restent de mon Grand-Père Leon Książyk. Ils sont rares, précieux et je ne m’en suis jamais séparée.

Syzyfowe Prace c’est en quelque sorte la jeunesse de mon arrière-Grand-Père Walenty. Chacun des héros du livre me dévoile quelque chose sur lui : la noblesse ruinée de Marcin Borowicz, la pauvreté digne d’Andrzej Radek, la résistance courageuse de Tomasz Walecki, le patriotisme passionné de Bernard Zygier. Avec Syzyfowe Prace, j’ai imaginé la couleur de son uniforme, le froid de son dortoir, l’obscurité de sa salle d’étude. J’ai aussi compris sa détermination à travailler pour s’en sortir.

 zieger

La déclamation du poème d’Adam Mickiewicz La redoute d’Ordon (Reduta Ordona) est certainement le moment le plus intense de la série TVP. Le livre ne restitue pas l’intégralité de ce texte qui raconte le siège de Varsovie contre les troupes Russes en 1831.

Capture

La série de TVP insiste sur la russification forcée des enfants Polonais. Le mythe du panslavisme est présenté comme une manipulation des autorités russes qui veulent formater les esprits encore immatures des élèves. J’aime particulièrement la scène où la carte de l’Empire du Tsar s’effondre sur Marcin Borowicz, le héros du roman.

Je me suis toujours demandé comment un si petit livre (moins de 240 pages) pouvait contenir autant de personnages, de situations et d’intrigues. La série restitue parfaitement l’intensité dramatique et l’humour de l’ouvrage. Pour ceux qui ne lisent pas le polonais, la qualité des productions de TVP est une consolation. Pour ceux qui ont un niveau intermédiaire, je recommande la lecture de Syzyfowe Prace. L’écriture est élégante, les chapitres sont courts et la langue très lisible. C’est un petit effort qui en vaut vraiment la peine.

Pour en savoir plus sur Syzyfowe Prace:

http://syzyfowe-prace.klp.pl/

http://syp.ostatnidzwonek.pl/

Marie-Jeanne C.K. Paris

Grochale Górne – wieś, której już nie ma.

Polska_map_blankGrochale Górne, to wieś która była położona w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Leoncin. W chwili obecnej na terenie wsi Grochale Górne znajduję się teren Puszczy Kampinowskiej.

Do XV wieku tereny Puszczy Kampinoskiej były własnością książąt mazowieckich. W roku 1467 zostały włączone do Korony. W owym czasie dobra te, wraz wchodzącą w ich skład puszczą, oddawane były w zastaw pieniężny. W 1590 roku na terenie Korony został przeprowadzony podział dóbr królewskich na: stołowe czyli królewskie, z których dochody wpływały do skarbu nadwornego, i na królewszczyzny, czyli majętności skarbu publicznego. Puszczę wraz z dobrami kampinoskimi włączono do królewszczyzn. Od tej pory tereny te były oddawane w dzierżawę, a kontrolę nad nimi sprawował Sejm. O dzierżawę dóbr puszczańskich ubiegali się znaczący obywatele Rzeczpospolitej. Spowodowane to było bogactwem surowca drzewnego oraz możliwością łatwego spławiania go Wisłą. Rosły tu jedyne na Mazowszu sosny, zwane masztowymi. Były tak wysokie i proste, że przyjeżdżali po nie kupcy, cieśle i szkutnicy aż z Gdańska.

Na obrzeżach Puszczy zaczęły powstawać pierwsze osady. Z roku 1420 pochodzą pierwsze dokumenty, w których wymieniony jest Vylkow – Wilków, a z 1489 Vyeczcza – Wiejca. W roku 1489 Kazimierz Jagiellończyk dał Hieronimowi i Piotrowi z Nowego Miasta za sumę 4800 florenów następujące osady puszczańskie: Vylkow, Vyeczcza, Gluszk – Głusk, Rybythwa – Rybitwa, Volya – Wola oraz – po raz pierwszy wymieniony pod tą nazwą – Campinos czyli Kampinos, wcześniej znany jako Byalemyasto. Wraz ze wzrostem zapotrzebowania na drewno zaczęto eksploatować wnętrze puszczy. W latach trzydziestych XVIII wieku powstało tu nowe osadnictwo, zwane budniczym. Nazwa ta pochodzi od stawianych prowizorycznie bud, w których na czas karczowania lasu zamieszkiwali okresowo osadnicy. Tereny zamieszkiwane przez budników stały się zaczątkiem późniejszych wsi i rolnictwa w miejscu wykarczowanych lasów.

Arena ważnych wydarzeń

Teren puszczy był areną niemal wszystkich ważnych wydarzeń z historii Polski.  W 1410 roku zachodnim skrajem puszczy podążał ze swoim wojskiem pod Grunwald Władysław Jagiełło. W 1794 roku, podczas Insurekcji Kościuszkowskiej północnym krańcem puszczy maszerowała dywizja którą dowodził Henryk Dąbrowski. W okresie powstania styczniowego we wsi Kampinos znajdował się sztab powstańczy, a puszcza dawała schronienie uciekającej przed carską branką młodzieży warszawskiej. Pamiątkami tego okresu są: mogiła powstańców w Zaborowie Leśnym oraz Sosna Powstańców 1863 roku w Górkach Kampinoskich, na konarach której carscy żołnierze wieszali pojmanych powstańców.

Najkrwawszy był jednak okres II Wojny Światowej. We wrześniu 1939 roku rozbito tutaj idące na odsiecz Warszawie armia Poznań i armia Pomorze. Była to słynna Bitwa nad Bzurą. Przez całą okupację puszcza była schronieniem i miejscem szkolenia żołnierzy Armii Krajowej. Liczące około 3 tysięcy żołnierzy zgrupowanie AK na terenie Puszczy Kampinoskiej jako jedyne niosło realną pomoc stolicy gdy wybuchło Powstanie Warszawskie w 1944 roku. Pamiątkami z okresu wojny są liczne cmentarze wojenne i rozsiane po całej puszczy samotne mogiły. Symbolem zbrodni hitlerowskich jest cmentarz mauzoleum w Palmirach z grobami ponad 2000 ofiar masowych egzekucji dokonywanych potajemnie w Puszczy Kampinoskiej i w innych lasach podwarszawskich w latach 1939-41.

pomiechowkuW okresie okupacji 1939—1944 Puszcza Kampinoska została przecięte przez okupanta granicą. Wzdłuż rzeczki Łasica biegła północna granica Generalnej Guberni. Ludność strefy granicznej została zdziesiątkowana,a po powstaniu większość wsi spalona.14 wrzesnia 1944 roku, w odwecie za współpracę z partyzantami z Grupy Kampinos, hitlerowcy spacyfikowali wieś Rybitwa w Puszczy Kampinoskiej. Ćzęść mieszkańców wsi rozstrzelano na miejscu, resztę wywieziono do obozu w Forcie Nr 3 w Pomiechówku (zdjęcia) i tam zamęczono.W tragedii tej zgineli członkowie rodziny mojej babci (z domu Gruszka).

Pomiędzy granicą lasu a rzeką Wisłą

Niezwykle ciekawa jest historia północnych obszarów Puszczy Kampinoskiej, a właściwie terenów znajdujących się pomiędzy granicą lasu, a rzeką Wisłą. Tereny te potocznie zwane Powiśle Kampinoskie były corocznie zalewane przez wzbierające wody Wisły. W XVIII wieku na tych terenach osadzono przybyszów obeznanych z gospodarowaniem na terenach zalewowych.

Byli to Mennonici z Holandii oraz przeważający na tych terenach w późniejszym okresie koloniści narodowości niemieckiej. Olendrzy, niezależnie od narodowości tak ich nazywała miejscowa ludność, osiedlani byli na tak zwanym prawie holenderskim. Stanowiło ono, że osadnicy ci bylLAS1111i ludźmi wolnymi. Istnieją po dziś dzień ślady usprawnień, które wprowadzili Olendrzy i które stały się trwałym elementem kampinoskiego krajobrazu nadwiślańskiego. Prawdopodobnie wieś Grochale Górne powstała na początku XIX w. Spowodowane było to napływem ludności która znalazła tutaj pracę przy wyrąbie drzewa, w smolarniach, tartaku i wszelkimi robotami związanymi z lasem.

Na uwagę zasługuję także powstanie innych miejscowości: takich jak, Leoncin (typowa, żydowska miejscowość), Grochale Nowe – Wieś zasiedlona przez osadników holenderskich prawdopodobnie w pierwszej połowie XIX w., równolegle z kolonizacją terenów sąsiednich. W 1867 roku wieś Grochale Nowe liczyła 23 osady (domy) i 413 mórg. Pod koniec XIX wieku wieś wchodziła w skład powiatu sochaczewskiego i podległa pod gminę i parafię Głusk. Jeszcze wcześniej w połowie XIII w powstały takie osady jak Kazuń  Niemiecki, teraz Kazuń Nowy. Powstała osada nazywana teraz Sadami- według mnie to  Markowszczyzna, wieś zamieszkała przez Oleandrów a także opisana w Kampanii w Polsce w 1806 roku.

Wszyscy odeszli, pozostała tylko jedna

Historia mojego rodu związana jest z Grochalami Górnymi. Prawdopodobnie po przegranym powstaniu styczniowym w 1863 roku, na te tereny przybył mój prapradziadek, Błażej. Nie znam daty urodzin mojego przodka, ale prawdopodobnie były to lata dwudzieste lub trzydzieste XIX w. Częste podtopienia (powodzie) z lat 1838, 1867, a później 1884, 1903, 1909, przez wylewającąWisłę terenu nie umilały życia mieszkańcom Grochal Górnych.CHAPELLE

W tym czasie, około 1870 roku żyło kilka rodzin we wsi Grochale Górne. Między innymi Kosiorkowie, Gołębiowscy, Gortat, Wyzińscy, Słomczyński oraz mój ród Książyk. Uwaga- Niespodzianka – do tej pory żyje na terenie Grochal Górnych wnuczek Kosiorka, Pan Pytlak, przeszło osiemdziesięcioletni, wesoły staruszek. Rodziny te żyły w małej, powiązanej ze sobą społeczności. Kawalerowie wybierali panny z okolicznych wiosek na żony i zakładali rodziny, coraz bardziej dzieląc małe spłachetki ziemi na której przyszło im żyć. Wybuch Pierwszej Wojny Światowej, przyczynił się do zubożenia mieszkańców Grochal Górnych. Ze względu na ograniczone zasoby ziemskie wielu emigrowało do pobliskiej Warszawy, za lepszym życiem.

MODLIN1

                                                                                W latach osiemdziesiątych XIX wieku zaczął powstawać Fort VIII – to jeden z fortów Twierdzy Modlin, wzniesiony w ramach budowy pierwszego pierścienia fortów, później zmodernizowany. Fort znajduje się we wsi Kępa Grochalska. Podstawę do jego budowy stanowił wzorcowy fort “F1879”. Obecnie znajduje się na nim strzelnica wojskowa. Przy budowie tego Forty brali udział mieszkańcy wsi, oraz moi przodkowie. 

                                                                                   

Wielka powódź w 1947 roku

Wojna się zakończyła. Na gruzach Warszawy w pracowniach Biura Odbudowy Stolicy (BOS) powstał plan Warszawskiego Zespołu Miejskie­go, który w szerokim zakresie uwzględniał rolę Puszczy Kampinoskiej. Już w 1946 r. delegacja wyłoniona z BOS przedłożyła w Ministerstwie Rolnictwa projekt przesiedlenia nielicznych, ocalałych mieszkańców wnę­trza Puszczy Kampinoskiej na Ziemie Zachodnie i stworzenie na całym obszarze Puszczy Parku Narodowego. Jednak w obliczu trudności gospo­darczych pierwszych powojennych lat Ministerstwo Rolnictwa zadecydo­wało aby zatrzymać ludność miejscową jako siłę roboczą na potrzeby pro­jektowanej hodowli krów na puszczańskich obszarach łąkowych.

Jednakże łąki porosłe turzycami, zalewane przez dużą część roku wo­dami, nie pozwoliły na rozwój hodowli krów. Rozpoczęto roboty meliora­cyjne typu odwadniającego; doprowadziły one Capturedo znacznego obniżenia po­ziomu wód gruntowych, co stało się przyczyną zamiany dużych obszarów łąk na użytki rolne. Gleby VI kategorii nie mogły wyżywić ludności a tymczasem odbudowa Warszawy, jak i przemysł potrzebowały rąk do pracy. Dowożono więc robotników ciężarówkami z głębi Puszczy Kampi­noskiej, z odległości nawet 30 km. Moja rodzina w 1946 roku wyjechała na ziemie odzyskane. Powrócili z powrotem w 1970 roku.

Józef  K., Nowy Dwór Mazowiecki

Co znaczy to słowo “Paprzyca”?

Osumowanie poprzednich odcinków:

♦ Niektórych członków rodziny z Paprzyca Clan przyjeżdżali i osiedlili się w Niewino (Podlaskie) w początku 15 w.;

♦ Rodziny te Postanowiłem nosić nazwę Niwiński, aby w celu potwierdzenia swojej obecności w kilku wioskach w pobliżu Niewino;

♦ Po kilku pokoleń, gałąź rodziny Niwiński używany przydomek “Książyk” aby odróżnić się od innych członków; 

♦ Nasza rodzina jest Książyk z rodu Niwiński h. Paprzyca.

Nasz herb przedstawia kamień młyński.

 

BLASON1

meules

 

 

 G G GY G I G  T    TYI GYW opisie naszego herbu, tłumaczyliśmy słowo “Paprzyca” na oko lub sercu młyński. W rzeczywistości, paprzyca jest element mechanizmu, który pozwala, aby koło obraca się. Oto niektóre definicje:

MILLSOTNE1

1.      “Drewniane, a w późniejszych czasach stalowe wrzeciono dolnym swym końcem gnieździło się w panewce umieszczonej na poziomej belce, górny zaś koniec miało utwierdzony w trójramiennej stalowej kształtce, zwanej paprzycą, umieszczonej w gniazdach, czyli wyżłobieniach w oku bieguna (górny, ruchomy kamień młyński z mocowaniem mechanizmu obrotowego). Wprawiona w ruch paprzyca powodowała zatem ruch obrotowy bieguna”.

źródłowy: Marek Żukow-Karczewski, art. Młyny wodne. Antyczna technika w swojski klimat wpisana

MEULE2

2.     “Składały się one z nieruchomego kamienia dolnego i obrotowego górnego, nazywanego biegunem. W XVIII wieku uzupełniono je o nowe elementy w postaci paprzycy, wrzeciona oraz długiej żerdki ułatwiającej obracanie bieguna”. 

źródłowy: Joanna Radziewicz, art. Młynarstwo – rzemiosło zapomniane, kultura i tradycje ludowe.

MEULE2

3.    “Dolny koniec wrzeciona opiera się na panewce umieszczonej na poziomej belce, górny koniec wrzeciona jest zamocowany w paprzycy. Paprzyca to stalowa sztabka trójramienna zamocowana w wyżłobieniach (gniazdach) znajdujących się w oku bieguna, która przez swój ruch wprawia w ruch obrotowy biegun“.

źródłowy:  Mariusz Foks, Monika Śliwińska, art. Młynarstwo wodne Lubelszczyzny.

Capture

4.   “Typowe żarna rotacyjne składają się z kamieni żarnowych, osi, paprzycy, rączki (żerdki – kierownicy, żarnówki), kadłuba i mechanizmu regulującego rozstaw kamieni“.

źródłowyWikipedia

MEULE4

5.   “Oś kamieni stanowiło kute wrzeciono, którego dolny koniec osadzony był na stale w łożysku z mosiężną panewką, górny zaś koniec tkwił w żelaznej płytce zwanej paprzycą. Nad biegunem umieszczony był kosz zapasowy okuty dwiema klamrami“.

źródłowy: Zygmunt Kubrak, art. Młyny zbożowe w dobrach zamechskich w okresie gospodarki folwarczno – pańszczyźnianej od XVI do początku XIX w., Przemyskie Zapiski Historyczne, 1993.

meule5

6.      Żelazna sztaba pod kamieniem młyńskim, w której obraca się wrzeciono:

– Wiatrak także pusty, tylko liny są, nie masz blachy i paprzyce, ani oskardów. InwKal I 233.

– Na tej młyniczce jest kamień jeden młyński i oddano mi żelazo, to jest 2 wrzeciona, 2 czopy i żelazne 2 obręcze i panewkę, i paprzyce.  InwKal I 338.

– Porządki żelazne, jako to wrzeciona 2 przy każdym kole, czopów walnych 4, paprzyce 2, panewki 2 i insze porządki drzewiane do młyna idomełcia należące. InwKal I 353.

– Wybierków 2, lij jeden, kosz, żarna z kamieniem i paprzycą, i z wrzecionem, żelazne. InwKal I 363.

– To [wrzeciono] końcem spodnim widlástym, wchodząc w dziury páprzyce kámięniowey, kámień obráca stoiący na spodnim wrzecionie, ktorym Młynarz do potrzeby podnosi kámień. SolArch 96.

– Naprzód tedy takie sprzęty i porządki do młynarza pozostałe żelazne: wrzecion dwie, paprzyc dwie, obręczy żelaznych dwie, świder kęsowy, świder sworniowy, topór, klamra, piła. KsJaz 77.

– CLAQUET […] NAD[P?]LATACZ deszczka mała we młynie służąca do paprzycy ktora wielki hałas czyni. DanKolaDyk I, 312.

– Blisko niey [śmierci] stoią pracowite żarna, Paprzyca, kamień kręcąc gwałtu woła, Bez smarowidła darmo piszczy, skrzypie. DrużZbiór 427.

źródłowy: PK, Elektroniczny słownik języka polskiego XVII i XVIII wieku.  

Marie-Jeanne C.K., Paris

Paprzyca: Die Legende eines alten polnischen Familie

BLAZON

Wappenbeschreibung: Paprzyca. In silbernem Felde ein schwarzer hoch¬gestellter Mühlstein mit einem Achs Mühleisen (paprzyca) in der Mitte; Helmschmuck. die Köpfe mit Hals von acht jungen Jagd¬hunden, in zwei Reihen übereinander geordnet. Über den Ursprung dieses Wappens wird gesagt:

Einer vornehmen Dame in Böhmen. wurde mitgeteilt, dass eine ihr untertane, verheiratete Frau Drillinge, und zwar drei Knaben, geboren habe und sie beschuldigte diese Frau, in der Annahme, dass so viele Knaben nicht von einem Manne sein können, des Ehebruchs und lies sie auch strafen. In nicht zu langer Zeit gebar aber die Frau n selbst auf einmal neun Knaben. Sich hierüber schämend, auch besorgt seitens ihres Gemahls einen bösen Verdacht auf sich zu ziehen, gab sie einer alten Frau den Befehl acht dieser Knaben in dem nahen Flusse zu ertränken, behielt nur einen zurück. Der Gemahl war nicht zu Hause, traf aber bei der Rückkehr die Frau auf dem Wege zum Flusse. Er fragte sie, was sie dort verdeckt trage, und erhielt die Antwort, es seien junge Hunde, die sie ertränken wolle. Der Pan wollte nun die Hunde sehen, ob sich nicht einer von ihnen zur Aufzucht eignete, erfuhr auf diese Weise dann von der Frau das Geheimnis. Er gab nun seinem Müller den Auftrag diese acht Knaben geheim zu erziehen. Als diese herange¬wachsen waren, lud der Pan ferne Gäste und Nachbarn zum Feste ein und stellte an dieselben beim Gastmahle die Frage, was für Strafe wohl eine Mutter verdiene, die ihre eigenen Kinder umbringen lasse? Alle hielten solche des Tod es schuldig. Da rief der Vater mit den Worten: »Hier sind meine jungen Jagdhunde« seine acht Söhne herein, einer dem andern genau gleichend, erzählte dann öffentlich die ge-naueren Bewandtnisse. Zur Gemahlin sich wendend, sprach er ihr, ob¬gleich sie den Tod verdient habe, Verzeihung aus, weil Gott sie durch ihn vor Ausführung des Verbrechens bewahrt habe. Die Frau, ihrem Manne reumütig dankend, trat mit seiner Genehmigung zur Buße in ein Kloster.

Es wird auch gesagt, dass diese Mutter der neun Knaben Jutta, Gemahlin eines Grafen von Querfurt, gewesen sei, dass ihr neunter, zurückbehaltener Sohn Meinhardus von Querfurt, 1286 Ordensmeister des Deutschen Ordens in Preußen war. Von den acht Söhnen wurde dieses Wappen angenommen. Es müsste dies mindestens um 1250 geschehen sein, doch erscheint das Wappen, aus Böhmen eingeführt, in Polen schon über hundert Jahre frühe Eine umständ¬lichere Sage über die Entstehung des Wappen lautet: Im Jahre 1081 gebar Protislawa, die Ehefrau des Dobrohost im Dorfe neun Söhne. Die bei der Geburt an¬wesenden zwei alten Weiber hielten dies für eine von zwei Zauberinnen, die unlängst in dem nahen Wischegrad verbrannt worden waren, her¬stammende Zauberei, legten die überaus kleinen Knaben in eine Schachtel (böhmisch Krabicze genannt), um selbige an einem heim¬lichen Orte zu vergraben. Ihnen begegnete der von seinem Herzoge Wratislaw und Wischegrad heimreitende Dobrohost, dem die Weiber den Inhalt der Schachtel zeigten. Er ließ die Kinder nach Hause tragen und ernähren, allesamt erhielten die Taufe, drei starben klein, sechs erreichten das Mannesalte Einige wurden wegen ihrer Klein¬heit Krabicze genannt. Von ihnen stammt in Böhmen das Geschlecht der Woitmole, Weytmille, das als Wappen in Rot einen silbernen Mühlstein führt. Es wird dies Wappen in Böhmen noch von ver¬schiedenen Familien geführt, wenn auch mit verschiedenem Helm¬schmuck und verschiedenen Farben des Feldes.

BLAZON5

 DB FHUK GHYUSDRIO BHUDRIO HUIO HIP HUOP HUIOP HUIPH UIP HUIP HUIP OHUIO HUIO HUIO HU  

 Die adlige polnische Familie Paprzyca. Kreis Radom 1460 (DLG. = Dlugosz, Jan: Historia Polonica, Dobromil im Jahr 1615 , neu herausgegeben als „Opera omnia“ 1863; Band 7, 8, 9, sind das „liber beneficiorum diocesi Cracoviensis.“

Autor: Werner Zurek.

Our legends with Queen Kinga and Queen Jadwiga

Summary of the previous episodes:

♦    Some members of the Paprzyca family from the Kuszaba Clan arrived in Niewino (Podlaskie) during the early 15th c.;

♦    These families decided to bear the name of Niwiński to reflect their settlements in several hamlets in the vicinity of Niewino ;

♦    After a few generations, a branch of the Niwiński family used the nickname “Książyk” to differentiate from other members.

♦    The first Książyk might be Maciej, son of Andrzej Niwiński who died in 1542.

Our researches have sourced two alternative stories about the origins of our Niwiński ancestry. Interestingly, these origins are reportedly related to the most prominent Queens of Poland during Middle Age times: Queen Kinga and Queen Jadwiga.

1.     Queen Kinga and Niwka: unconfirmed story

In 1239, Polish King Bolesław V the Chast (Bolesław Wstydliwy) decided to marry Kinga (Cunegunda), the daughter of Hungary King Bela IV. She came to Krakow with a suite of courtiers. Among them was a Slavic knight born in Slovakia (at this time a region integrated in the Hungary kingdom). Chronicles report that he had dark hair and a surprising coat-of-arms. His blazon did not picture traditional heraldry emblems. The escutcheon displayed a millstone and the helm wasn’t topped by feathers but by 8 puppies. This coat-of-arms was referred as belonging to the Paprzyce. This Paprzyca knight became a favorite in the court and he received a piece of land in Niwka, a village of Malopolska near Tarnow. Inspired by the name of the village, his family took the name of Niwiński or Niewiński.

Remark: This story has to be confirmed from further researches. The establishment of the Paprzyca nobility is acknowledged between 1249 and 1296.  However, the reference books that we have examined at the Biblioteka Narodowa in Warsaw do not mention any Slovak origin.

Kinga

                                                                                                   

King Bolesław and Queen Kinga had a life of devotion and mortification. Their marriage was never consummated. After the death of her husband, Queen Kinga (Cunegonda) joined the Poor Clares monastery at Sandec (Stary Sącz) and lived a contemplative and austere life. She was beatified in 1690 and canonized in 1999.

 

 

 

2.    Queen Jadwiga and Niewino: converging facts

According to another legend, two Niwiński (Niewińscy/Niwińscy) knights were present in the royal suite of Princess Jadwiga (Hedwig) of Hungary when she came from Visegrád to Krakow in 1383. We can imagine what was this experience for a 10 year girl leaving her country to marry a “Lithuanian pagant” three time her age and who speaks a foreign langage. In gratitude for their services, Queen Jadwiga granted the Niwiński knights some pieces of land in Podlaskie and they established their families in the villages Niewino Borowe, Niewino Stare, Niewino Leśne,  Niewino Popławskie, Niewino Kamieńskie. They also developed estates in Sasiny and Zakrzewo, two villages of the same area near Wyszki.

Remark: Historians of the Wyszki area confirm that Paprzyca knights came in the early 15th c. in Podlaskie, settled in the Niewino area, took the name of Niwiński and then Książyk after a few generations. There are several records of the Książyk family during the 16th c. in Niewino Stare, Niewino Leśne and Niewino Popławskie.

 

Jadwiga

                                                                                                  

The daughter of Louis I of Hungary, Princess Jadwiga was crowned “King of Poland” at the age of 10. She succeeded Casimir III, the last King of the Piast dynasty who had no descendants. She reigned from 1384 to 1399. Her marriage to Grand Duke of Lithuania Władysław II Jagiełło founded the powerful union of Poland and Lithuania. She died at the age of 24 and left no children. Queen Jadwiga was canonized in 1997.

 

 

Many references are mentoning this legend of Paprzyce knights arriving in Poland with Queen Jadwiga. Below are the notes provided by an author (identity to be confirmed) who refers to the Paprzyce with the alternative name of Kuszaba.

INCONNU1

 

Source: http://www.genealogia.okiem.pl/niewinski.htm#konstanty, Joseph Niewiński, 2005.

Marie-Jeanne C.K., Paris

Back to GENEALOGY

Clogs and chodaki

CHROMOI found this adorable chromo on a flea market of Paris. Flat landscape, white kerchiefs, blond kids. This is Poland (according to my cliché). But the little boy is wearing wooden clogs. Question: did people wear clogs in Poland?

I am a museum rat and I have never seen a Polish painting picturing people wearing clogs. The wooden clog continental civilization that geographically begins in Brittany extends eastward to northern Germany. But what about Poland?

Wooden clog in Polish is “chodak” (plural: chodaki) or “drewniak” (plural: drewniaki).  These two words resonate with much affection to my ears. Chodak sounds like “chodzić » (to walk) and drewniak sounds like “drewno” (wood).

In the three books Polskie Stroje Ludowie which are my bible for mapping Polish folk costumes, I only found these two pictures of “drewniaki”. This is not exactly the clogs we are used to.

SABOT1

SABOT2

 

 

 

 

 

 

 

Other references (1) explain that wooden clogs were present in some regions and named with different words: “kurpie” (Mazowie forests), “postołami” (Podlaskie), “kierpcami” (Tatra). Clogs are reportedly still worn in Kashubia, a region of North-West Poland bordering Germany.

Interestingly, poor members of the szlachta in Podlaskie were also wearing wooden clogs to spare their only pair of shoes. Their clogs were made with barks of linden. Therefore, they were derided as “szlachta chodaczkowa” which means “nobility in clogs”.

Podlaskie? Isn’t that the region from where the  Książyk are coming?

Marie-Jeanne C.K., Paris

(1) S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów, XIX i pocz. XX wieku (może wymagać uaktualnienia).

Was Maciej the first official Książyk?

URUSKI2URUSKI1

 

 

 

 

 

 

 

uruski

 

Summary of the previous episodes:

♦    Some members of the Paprzyca family from the Kuszaba Clan arrived in Niewino (Podlaskie) during the early 15th c.;

♦    These families decided to bear the name of Niwiński to reflect their settlements in several hamlets in the vicinity of Niewino ;

♦    After a few generations, a branch of the Niwiński family used the nickname “Książyk” to differentiate from other members.

We found a book that tells more on this story: Family Heraldry of Polish nobility (Rodzina Herbaz szlachty Polskiej) – Seweryn Hrab Uruski, Adam Amilkar Kosiński, Aleksander Włodarski. Tom XII – Warsaw, 1915.

In this book, we learn that Maciej (son of Andrzej Niwiński) used the name Książyk.  In 1569, his son Stanisław Książyk took the oath of allegiance to the Polish King Sigmund August II, confirming the “official” name of Książyk for his family.

excerpt:

“NIWIŃSKI h. PAPRZYCA. Family with minor nobility from Podlaskie who took the name from the village Niewino, in the Bielsko area. Andrzej, Maciej, Marcin, Piotr and Wojciech, sons of Andrzej, 1542. Warzryniec, son of Grzegorz, with the son of Jan, inherit Niewino Borowe in 1545. Stanisław, the son Maciej Książyk with other members of the szlachta of Podlaskie  took the oath of allegiance to the Polish Crown in 1569 and is succeeded by his sons Jakub and Maciej in 1586. Sebastyan, son of Maciej, 1586. Warzyniec, son of Mikołaj, inherits Niewino Popławskie in 1586. Stanisław, Maciej, Marek and Michał, sons of Wojciech, inherits Niewino in 1586. Benedikt, heir of Niewino, married to Anna from Tuszowie in 1589. Adam and Nikodem, sons of Maciej, 1593.

 Jan Książyk had three sons: Jan, Teofil and Tomasz,1610. Maciej from Niewino Leśne, is vicar at Ciechonów and Kuczyn in 1613”.

niwinski 1

The year 1586 seems to be very important with several transmissions of inheritance in the Książyk family. Below is an attempt to draw a provisional genealogy tree from the names mentioned. Considering that the information is rather confusing and incomplete, this tree should be worked further.

niwinski ksiazyk tree

We know that Książyk was a name used earlier in the 15th c. Read the post Andrzej Ksiazyk, Chamberlain of King Aleksander Jagello”. Consequently, the names Niwiński i Książyk were used and mixed together for a long time.

One question remains: what is the link between Andrzej Niwiński and Andrzej Książyk ?    Andrzej Książyk held his position of Chamberlain of the King in 1503-05.                                     Andrzej Niwiński (father of Maciej Książyk) died in 1542.
Are they one and the same person?

 

Marie-Jeanne C.K. (Paris) and Jozef K. (Nowy Dwór Mazowiecki)

Czy Maciej był pierwszym oficjalnym Książyk?

URUSKI1URUSKI2

                                                    uruski

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Streszczenie poprzednich odcinków:

♦    Członkowie rodziny Paprzyca klanu Kuszaba przybyły do Niewino (Podlaskie) w początku 15  wieku;

♦    Te rodziny zdecydowali się użyć nazwy Niwiński;

♦    Kilka pokoleń później do odróżnienia, niektórzy członkowie Niwińskach używaly nazwy “Książyk”.

Znalazłamy jedna książkę, kto mówi więce: Rodzina Herbaz szlachty Polskiej – Seweryna Hrabiego Uruskiego, Adama Amilkara Kosińskiego, Aleksandra Włodarskiego. Tom XII – Warszawa, 1915.

W tej książce, dowiadujemy się, że Maciej (syn Andrzeja Niwiński) przyjął imię Książyk.  W 1569 roku, syn Stanisław Książyk  złożył przysięgę na wierność polskiego króla Zygmunta II Augusta, stając się pierwszym “oficjalnym” Książyk.

excerpt:

“NIWIŃSKI h. PAPRZYCA. Zagrodowa podlaska szlachta wziela nazwisko od wsi Niwnica, w ziemi bielskiej. Andrzej, Maciej, Marcin, Piotr i Wojciech, synowie Andrzeja 1542 r. Wawrzyniec, syn Grzegorza, z synem Janem dziedzice Niwina Borowego 1545 roku. Stanisław, syn Macieja  Książyk, zlozyl z inna szlaczta podlaska przysiege wiernosci Koronie polskiej 1569 r. i zostawił synów, Jakuba i Macieja 1586 roku. Sebastyan, syn Macieja 1586. Wawrzyniec, syn Mikołaja, dziedzic Niwina-Popławy 1586 roku. Stanisław, Maciej, Marek i Michał, synowie Wojciecha, dziedzice Niwina 1586 roku. Benedykt, dziedzic Niwina, zonaty z Anna z Tuszowie 1589 roku. Adam i Nikodem, synowie Marcina, 1593 roku.                                                                                                                                                                Jan Książyk miał synow: Jana, Teofila i Tomasza 1610 r. Maciej z Niwina Leśnzgo, pleban w Ciechonowi i Kuczynie 1613 r“.

niwinski sv

                                                                                                                                                                        Rok 1586 wydaje się być bardzo wazna z  wielu transmisji dziedziczenia w rodzinie. To jest esej, aby zrobić drzewo genealogiczne z nazwami wymienionymi. Ale z pewnością jest to mylące i niekompletne.

niwinski ksiazyk tree

 

Wiemy, że nazwa Ksiazyk był użyto wcześniej w początku 15 wieku.  Przeczytaj ten artykuł “Andrzej Książyk, Łożniczy króla Aleksandra Jagiellończyka”. Więc “Książyk” jest początkowo pseudonim, obie nazwy Niwiński i Książyk dawna stosowane razem w tym samym czasie.

Pozostaje jedno pytanie:  co to jest związek między Andrzej Niwiński i Andrzej Książyk ?
Andrzej Książyk trzymał swoją pozycję Łożniczy króla w 1503-1505.
Andrzej Niwiński (ojciec Macieja Książyk) zmarł w 1542.
Czy oni są sama osoba ?

                                                                                                                                                                           Marie-Jeanne C.K. (Paris) i Jozef K. (Nowy Dwór Mazowiecki)

Our Coat of arms: picture, legend and enigma

BLASON3 BLASON4

 

 

 

 

 

1.  Description of our coat of arms

2.  Legend of our coat of arms

3.  Enigmas of our coat of arms

 

BLASON1

 

1.      Description of our coat of arms

In a silver millstone, a silver heart (Paprzyce). The helmet is topped with eight heads of silver puppies in two rows.

This coat of arms is first mentioned in 1397.

 

 

 

  • “Kuszaba. Cuius insignia lapis Molaris griseus cum ferrea paprzicza in or campo”.        translation: “Kuszaba. Which marks a grey millstone with an iron heart (Paprzyce) in a white background”.     

Source: Jan Dlugosz Annales seu cronicae incliti Regni Polonia (Annals of chronicles in the Polish Kingdom), 1455-1480.

VCGYSK GYJK GFYJ

  • “(…) the millstone is placed in gray color, with an iron heart in the middle, on a field of white, on the helmet are eight puppies“.

Source: Kasper Niesiecki, Polish Heraldry, Lviv 1728, vol. 7 – str. 248-49.

       VG Y GYKI GHK         

  • “(…)  a silver millstone black with a silver heart (Paprzyce).”  

Source: Joseph Szymanski,  Medieval Heraldry of Polish Knighthood, Warsaw, 1993.

VG YK FGYUK GYUK

  • On a white background, a grey millstone with an iron heart in the middle. On the helm four ranks of puppies. Came to Poland from the Czech regions in 1228, during the reign of Boleslaw V“.

Source: Piotr Malachowski, Collection, 1790.

  GYUK GYUI TYI

  • Coat of arms adopted par the Monsztold family at the Diet of the Union of Horodło in 1413. A third variation was used by the Paprzyca in Silesia“.

Source: Tadeusz Gail, Emblems of the Nobility in the Republic of the Two Nations, 2003.

G UK GYUO GYUO

  •  “In the silver millstone a (Paprzyce) black with silver heart. On the top: Eight heads of puppies in two rows; at the top, two right and two left, the bottom one to the right, the three left “.
  • Coat of artms from Czech origin. The oldest seal dates back to 1382. The oldest record is from 1397. The main areas of occurrence of this coat of arms are the regions of Brest, Sandomierz, Sieradz and Kaliska. Less than 50 families use this blazon.”

Source: Alfred Znamierowski, Nobility Pedigree.

GYU GYUO GYUO GYUO

  • “A bush topping a stone
  • A lily topping a stone

Source: Anthony Malecki, Heraldic Studies, 1890, Volume I.

Mill stone

                     Symbols of the millstone: work, strength, perseverance, hardship,  wealth,    patience  and solidarity. Millstones always come in pair.

HERB4

Jozef Szymanski has the most comprehensive references.

Miller

The Miller coat of arms also pictures a (double) millstone.

2.   Legend of our coat of arms

Long ago, the birth of triplets were a singularity. When a lady gave birth to triplets, she was accused of adultery and severely punished. The divine providence allowed the birth of nine sons. Fearing accusations from her husband, the lady decided to keep only one and to drown the other eight siblings, as she would have done with puppies. While she was on her way to her crime, the husband (this point is not clear) saw her and followed with the intention to keep one puppy for himself as a hunting dog. He discovered the terrible truth and saved the babies. He asked the miller to take care of them in secret.

The eight boys became strong adults and one day, a feast was organized. Their father asked this question: “what should deserve a mother who decided to drown her own children? Death was the only answer that everybody replied. The husband disclosed the truth and decided that the highest punishment for his wife was to leave her in the hands of the divine mercy.

Since then, the family coat of arms has been a millstone with a iron heart (Paprzyce) and eight puppies on the top.

Sources: Kasper Niesiecki Herbarz Polski, Lwów 1728, tom 7, stron. 248 —  Photos Grupa Turystyczna Roztocze, Sosna 2009.

Recommended post: Co znaczy to słowo Paprzyca“?  —  Paprzyca: Die Legende eines alten polnischen Familie

BLAZ7 OLYMPUS DIGITAL CAMERA

BLAZ5

b erhu h huil hduil hjul jil hujil hjil hl huil hduil dhuidl ghudfigl hdil dhgjdl ghduib dhujdl ghul gdhujl dhjdl ghglwdhjugil dhgjuwdil ghjdil ghdjgl dhjgl dhj vwdlhgjwdilf ghdrjilg hdruigl hdrujil drhj idlghjdil ghdjfilg hdrjl ghdbrjl gdhbj gldhgjidlhjdil gdhjil gdrhjgi ldhjidlhjdil hjild ghdrjil ghdrjil gdrhjil drhil dhfj ldrhfji     dhuvf dbhjufk bhdkl vfdbhjufkl dbhj dklbdhvf dbhfk dbhfdjkl fbhdjfl dbhjl dhjdl fbndjl fdbnjfl dbfjlssjdl fnsdjfl nsdjklf ndjklf nsdjklf ndjklfndjklf ndjkflm n<sdjlf ndjkfljjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjjj

Recommended post: Co znaczy to słowo Paprzyca“?  —  Paprzyca: Die Legende eines alten polnischen Familie

jil drhgdl ghjul hdruigod ghuiodh ruiob ghyu!ob gyuio

3.  Enigmas of our coat of arms

Below some variations about our coat of arms.
Who can help us understand these 3 enigmas?

Send your comments and suggestions to contact@ksiazyk.com

herbAlfred Znamierowski distinguishes between three coats of arms.

———–

Malecki

Antoni Malecki has identified two alternative versions.

———-

SEMKOWICZ1

Władysław Semkowicz suggests that the original name of the Paprzyca Clan was Kuszaba.

INCONNU2

Marie-Jeanne C.K., Paris

Nasz Herb: opis, legenda i zagadka

 

BLASON3 BLASON4

 

 

 

 

 

1.    Opis naszego herbu

2.   Legenda o herbie

3.   Zagadka naszego herbu

 

BLASON1
1.   Opis naszego herbu

W polu srebrnym kamień młyński (żarna) czarny z paprzycą srebrną. W klejnocie osiem głów szczenięcych srebrnych w dwóch rzędach; u góry dwie w prawo, dwie w lewo, na dole jedna w prawo, trzy w lewo.

W zródłach pisanych pierwszy raz pojawia się w 1397 r.

 

 

 

  • Kuszaba. Cuius insignia lapis molaris griseus cum ferrea paprzicza in albo campo“.                tłumaczenie: Kuszaba. Której znakiem kamień młyński szary z żelazną paprzycą w białym polu.                                                                                                                                                    ródłowy: Jan Długosz Annales seu cronicae incliti Regni Polonia (Roczniki, czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego),  1455-1480.

 

  • “(…) powinien zaś być kamień młyński do góry postawiony, szarego koloru, z żeleźcem we środku, jak do mełcia, w polu białem, na hełmie ośm szczeniąt“.

źródłowy: Kasper Niesiecki Herbarz Polski, Lwów 1728, tom 7 stron. 248-49.

  • “(…) w polu srebrnym kamień młyński (żarna) czarny z paprzycą srebrną”.

źródłowy: Józef Szymanski  Herbrz Średniowiedcznego  Rycerstwa Polskiego,  Warszawa, 1993, str. 167.

 

  • W polu białym kamień młynski szary do góry postawiony z żeleźem zwyczajnym w środku. Na hełmie czworo szczenąt zwróconych w prawą tarczy, i czworo w lewą. Z Czech do Polski przybył w roku 1228, za Panowania Bolesława V”.                                                                                                            

źródłowy:  Piotr Malachowski, Zbiór, 1790.

 

  •  “Herb ten przyjął Monsztold na sejmie horodelskim w r. 1413. Odmiana III przysługiwała Paprycom na Śląsku”.        

 źródłowy:   Tadeusz Gail, Herby Szlacheckie Rzeczypspolitej obojga Narodow, 2003.Z

biór, 1790.                         

  •  “W polu srebrnym kamień młyńki czarny z paprzycą srebną. Keljnot: Osiem głów szczenięcych w dwóch rzędach; u góry dwie w prawo, dwie w lewo, na dole jedna w prawo, trzy w lewo“.
  • “Herb pochodzenia czeskiego. Najstarsza pieczęć z 1382 r., najstarszy zapis z 1397 r. Główne rejony występowania herbu to: ziemia brzeska, sandomierska, sieradzka i Kaliska. Pieczętowalo się nim niespelna 50 rodzin”. 

źródłowy:  Alfred Znamierowski, Herbarz Rodowy, 2004.

  • Na kamieniu tulejka
  • Na kamieniu kwiat lilii

źródłowy:  Antoni Małecki, Studya Heraldyczne, 1890, Tom I.

Mill stone

 Symbol kamienia młyna: praca, siła, moc, trud, bogactwo, cierpliwość, i solidarność.         Kamienie młyńskie zawsze są w pary.

 

HERB4

Jozef Szymanski posiada najbardziej kompleksową odniesienia.

 

Miller

Miller również mają kamień młyński na ich herbu.

2.     Legenda o Herbie

W tamtych czasach, narodziny trojaczków stanowiły osobliwość. Kiedy jedna z poddanych możnej Pani, powiła trojaczki, została przez nią oskarżona o cudzołóstwo i surowo ukarana.
Sprawiedliwość Boska sprawiła, że Pani powiła w niedługim czasie dziewięciu synów. Kazała służącej ośmiu z nich potopić, jak szczenięta, w obawie przed mężowskim oskarżeniem.
Traf chciał, że ten napotkał na drodze, kobietę niosącą rzekome szczenięta nad rzekę. Koniecznie chciał zajrzeć, czy któryś na myśliwskiego psa nie da się ułożyć. Odkrył prawdę.
Kazał młynarzowi dzieci wychować, w tajemnicy łożąc na ich utrzymanie.

Kiedy chłopcy dorośli sprawił ucztę, spraszając całe sąsiedztwo. Zapytał wobec obecnych, na co zasłużyłby matka, która kazałaby potopić swoje nowonarodzone dzieci? Na śmierć, padła zewsząd odpowiedź. Kazał wtedy przyprowadzić swoich ośmiu uratowanych synów.
Uznał wyjawienie prawdy za największą karę dla żony, pozostawiając jej dalsze życie w rękach Opatrzności Bożej.
Odtąd w herbie rodu, w polu młyńskie koło z żelazną paprzycą, a w klejnocie osiem szczeniąt.

źródłowy: Kasper Niesiecki Herbarz Polski, Lwów 1728, tom 7, stron. 248 —  Grupa Turystyczna Roztocze, Sosna 2009.

Dalsza lektura:   “Co znaczy to słowo Paprzyca“?  —  Paprzyca: Die Legende eines alten polnischen Familie

BLAZ7OLYMPUS DIGITAL CAMERA

BLAZ5

 

 

                                                                                                                                                           

 

   bvgtkl hyusoer!obvth vtreuibtoeru!bgto                                                                                                                        

3.    Zagadka naszego herbu

Oto kilka wariantów naszego herbu.

Kto może pomóc nam zrozumieć trzy zagadki?

Wyślij swoje komentarze i sugestie do contact@ksiazyk.com

herb

Alfred Znamierowski rozróżnia trzy herby.

_______

Malecki

Antoni Małecki zidentyfikował dwie różne wersje.

_______

SEMKOWICZ1

Władysław Semkowicz sugeruje, że oryginalna nazwa klanu Paprzyca był Kuszaba.

Marie-Jeanne C.K., Paris

                                                                                                                                   

How Paprzyca became Książyk

1.  Paprzyca knights settle in Niewino hamlets

During the early 15th c. Knights bearing the Paprzyca coats-of-arms arrived and settled in the area of Bielsk Podlaski (Podlasie). Their provenance remains unknown but they received a substantial land estate representing about 50 włóka, a superficy equivalent to 897 hectares (1 Volok = 17.955 hectares or 44.37 acres). This property became the initial nucleus of their noble estate in the village of Niewino, also formerly known as Niwino.  The presence of Niwiński  families is also confirmed in Malinowo, a village mentionned for the first time in 1512. The village was established in the “noble area” of Niewino.

Probably, the first settlement in this area was established by people from the extended Paprzyca family from the Kuszaba Clan. In 1528, 7 families of knights herbu Paprzyca which means “from the Paprzyca coat-of-arms” were recorded in Niewino Stare.

niewino-300x209Niewino Stare is one of the 5 Niewino hamlets from the parish of Wyszki. They are located in Eastern Poland, in the distict/powiat of Bielski, near Bielsk Podlaski (Province/Województwo of Podlasie).

bielsk

villages2.   This local nobility takes the name Niwiński

This local nobility took the name of the Niwino/Niewino village and adopted the name of Niwiński/Niewiński herbu Paprzyca. Over the centuries, some of them also used the coats-of-arms of the Nowina, Łabędź and Lubicz. Most of the families from these Podlasie areas were not well-off people. They were members of the “small nobility” (szlachta) who remained on their land and did not achieved successful careers. We lack data regarding their history. However, some of the Niwiński had a different profile. They have been portrayed by Count Uruski (1817-1890) in his 15-volume book Heraldry of Polish Nobility published in 1915.

3.   A Niwiński family uses the nickname Książyk 

To differentiate from other Niwiński people, some prominent families decided to use the nicknames Chreba and Książyk. With time, this nickname became a name and a new branch of the Niwiński nobility was established and soon confirmed in official documents.

Chronicles tell that some Niwińsky raised from the petty gentry to become middle-nobles (szlachta zamożna). However, those who remained in the Niwino area remained in a statute of small nobility. Still, some of them were rather wealthy. As an example, Sebastian Niwińsky gave a 6 voloks (107,4 hectares) estate to his son Maciej Książyk .

Recommended reading: Was Maciej, the first official Książyk?

4.   Nobility Rights not claimed?

From 1772 to 1918, after a series of 3 partitions, the Podlasie region of Poland was under Russian occupation. In the first half of the 19th c., the Russians ruled that Polish nobility had to be verified and certified and therefore had to prove their origins. Some members of the Niewiński family successfully obtained the acknowledgement of their privileges and entered on the list of “legitimated nobility” (Szlachta wylegitymowana). In the years 1843-1860 they have been “confirmed as nobles and enrolled into the books of the nobility of the Bialystok district.”

But many of szlachta families failed to prove their claim, in particular families who were using ancestral surnames. For those who had left the District, it was very difficult to demonstrate evidences. For those who were living far away in the Polish territories occupied by Germany or Austria, it was impossible. Most of the nobility of these areas was “eternal nobility” (szlachtą odwieczną), but they were not able to prove it. These people were unable to trace their titled ancestor, to provide the required documents and to pay the cost of registration at the administration offices. Many failed to pass this infamous verification procedure. In particular, the nobility of the surrounding areas of Topczewa and Wyszki failed to prove their rights.

Wyszki

Today, are living in Poland 1 Kuszaba, 38 Paprzyca, 600 Niwiński and 285 Książyk people (source www.moikrewni.pl).

Reference: Historia powstania wsi Niewino Stare , Historia Malinowo.

Marie-Jeanne C.K., Paris.

 

Gdyby kózka

My French great-mother only spoke 4 words in Polish and had no opportunity to learn more since my great father Leon Książyk had no Polish fellows where he was living. Until the end of her life, she reminded this Polish proverb and liked to tell it po polsku: “Przyszła koza do woza”. Of course, she never translated but explained that it was about “une chèvre qui retourne faire des bétises au même endroit” (“a goat who returns to make mistakes in the same place”). Obviously, this was a clear warning to my intention.

In fact, my great-mother was right with the words but wrong with the meaning. “Przyszła koza do woza” means literally: „the goat came to the cart”. This expression pictures someone who earlier refused to accept your help or advice and now asks for it. Well, if we can get the idea, the picture of a goat in a car is rather obscure, prawda?

goatSeveral Polish proverbs are about goats. Here are the most usual:

Gdyby kózka nie skakała, to by nóżki nie złamała

If the goat didn’t jump, she wouldn’t have broken her leg

– Gdyby kózka nie skakała, to by smutne życie miała

If the goat didn’t jump, she’d have a miserable life

Now, we get even more confused because these two proverbs are obviously conflicting over the intentions and the results. The first explains that the goat was in trouble because she jumped. The second explains that the goat avoided troubles because she jumped. The expression “Gdyby kózka” has been widely used to coin funny colloquial expressions. “Gdyby kózka” is also a vehicle for the proliferation of memes on social media. I did my best to understand what they are about but Polish logic and humour are far beyond me.

Marie-Jeanne, Paris

Back to STORIES

 

Histoire de moto Norton

Bonjour à tous,

Une petite histoire qui se passe pendant le deuxieme guerre mondiale en France, dans le Pas de Calais, plus précisément. Cette aventure m’a été racontée par mon père Edouard Ksiazyk, fils de Felix Ksiazyk (né en Allemagne à Reklinglkausen) et petit-fils de Ignace Ksiazyk,  né a Wolnica en Pologne.

Pendant la guerre,  les alliés parachutaient dans cette région de France des tonnes de matériels, tels que des munitions, armes et autre équipements. Ils parachutaient parfois du matériel lourd, entre autre des motos de type Norton. Comme tous les Polonais du coin, mon grand père Felix Ksiazyk  avait récupéré une moto Norton avec ses copains                                             et ils l’utilisaient les jours de repos.container

Les Allemands ont vite repéré le bruit de cette moto (très différent de leurs engins au niveau sonore). Pendant des jours, ils ont fouillé les maisons, une par une,  pour trouver les complices des résistants. Chaque maison a été fouillée, mais à chaque fois la moto changeait de place, passant de famille polonaise en famille polonaise, même en plein jour. Mon grand père Felix Ksiazyk qui parlait allemand fut le moins embarrassé. Ayant conservé son passeport de l’époque où il vivait à Reklinglkausen, il n’hésitait pas à s’en servir pour duper l’ennemi … et tout est passé comme une lettre à la poste.

La moto a survécu à la guerre et elle été utilisée pendant des années. Mais déjà grand père avait des autres vues, en particulier sur les voitures. Mais cela fera l’objet d’une autre histoire …

Dominique Ksiazyk

Back to STORIES

norton

Jak Paprzyca stali się Książyk?

 

 

1. Paprzyca rycerze osiedlenie się w Niewino przysiółków

W XV wieku w okolice Bielsk Podlaski (Podlaskie) przybyli rycerze herbu Paprzyca. Nie wiadomo skąd pochodzili, otrzymali duże nadanie ziemskie w tej okolicy zapewne około 50 włók, które stało się zaczątkiem okolicy szlacheckiej Niewino, zwanej niegdyś również Niwino. Obecność rodzin Niwiński jest również potwierdzona w miejscowości Malinowo, wsi wymieniono po raz pierwszy w 1512 roku wieś została założona w “terenie” z Niewino szlachetnego. Zapewne właśnie tutaj powstało pierwsze osiedle rycerzy herbu Paprzyca. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1528 roku, kiedy to notowano Seło Staroie Niewino 7 rodzinami rycerskimi.

niewino  Istnieje 5 Niewino przysiółki w gminie Wyszki, powiecie bielskim, w województwie podlaskim. 

2. Ta lokalna szlachta bierze nazwę Niwiński

Tutejsza szlachta przyjęła nazwisko Niwiński, zwani czasem również Niewińskimi herbu Paprzyca. W ciągu wieków część z nich używała  również herb Nowina, Łabędź i Lubicz. Z czasów XVI wieku wspomina się wielu Niewińskich. W XVII wieku niektórzy z nich doszli już do pewnego znaczenia w ziemi bielskiej. Zatem niektórzy Niwińscy wybili się spośród drobnej szlachty stając się średniozamożnymi szlachcicami

Większość rodów z tych okolic było nie zamożnymi rodami, które nie zrobiły wielkiej kariery i  często brak o nich danych w Herbarzach, z Niwińskimi jest inaczej. Są opisywani przez Herbarz hrabiego Uruskiego.

3.     Używali przydomków Książyk

Aby odróżnić się od innych ludzi Niwiński, niektórzy wybitni rodziny postanowił użyć pseudonimów Chreba i Książyk. Z czasem stało się to nazwa. Nowa gałąź szlachty  powstała niezadługo i potwierdzone w oficjalnych dokumentach.

Kroniki mówią, że niektóre Niwińsky podbił z drobnej szlachty, aby stać się średnim (szlachta zamożna szlachta). Jednak ci, którzy pozostali w strefie Niwino pozostał w statucie małej szlachty. Mimo to, niektóre z nich były dość bogaty. Jako przykład, Sebastian Niwińsky dał 6 (107,4 ha voloks) Nieruchomość do syna Macieja Książyk.

kuszaba

nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn

nnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnnn

Książyk z rodu Niwiński h. Paprzyca

Zalecany artykuł: Nas Herb

 

4.   Prawa Szlachta nie Twierdził?

W pierwszej połowie XIX wieku zaborca rosyjski zarówno w Królestwie Polskim jak i w Cesarstwie przeprowadził weryfikacje polskiej szlachty, należało udowodnić swoje pochodzenie.  Większość szlachty z tych okolic była „szlachtą odwieczną”, lecz nie byli w stanie tego udowodnić, należało mieć utytułowanego przodka, dokumenty to stwierdzające oraz pieniądze, gdyż podanie do urzędów kosztowało. Szlachta z okolic Topczewa i Wyszek w przeważającej części nie zdołała udowodnić swych praw, jednak Niewiński dokonali tego. W latach 1843-1860 zostali „wylegitymowani w Cesarstwie i zapisani do ksiąg szlachty okręgu białostockiego”.

villages

Ref: Historia powstania wsi Niewino Stare

Marie-Jeanne, Brussels

Back to GENEALOGY

Książyk are Niwiński and Paprzyca

 

 The Paprzyca were a prominent family in the Kuszaba Clan. They settled in Niewino (Podlaskie) during the early 16th century and became the Niwiński family. After a couple of generation, a branch of the Niwiński used the nickname “Książyk” to differentiate. The nickname became rapidly a new family name. Therefore, many reference books specify that the Książyk family is a branch of the Niwiński from the  Paprzyca Clan.

This page presents some of the most usual references.

  1.   Aleksander Dr. Stekert, Przydomki Polskie, Litewskie i Rusińskie, page 65

herbaz

herbaz2 g qdvr

 

huv gr egfhyuk gferukwgy vfu qegfyuqe bohuob ehyuob qerhfyu oqebhuqerobheruio

2.   Dr. Starykon-Kaspzycki, Michał Dmowski , Wykazy Polskich Rodzin Szlacheckich, Tom VI

Starykon0 Starykon Starynkon2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.  Janusz Starykoń-Kasprzycki, Michał Dmowski, Polska Encyklopedia Szlachecka, Warszawa 1994 (reprint wydania z lat 1935-1939), Tom IX, page 87.         

 

JANUSZ2

 

 

   4.   Kasper Niesiecki,  Herbarz Polski, Tom VII, 1841

niesiecki1 Niesiecki2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DB HUIEP GHURIPO GJIOPR JIOP GJIROP RJIOP JRIGOPR JGIOP JUIO

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.    Emilian von Żernicki-Szeliga, Der Polnische Adel und die demfelben hinzugetretenen anderschlandischen Adelsfamilien, Hamburg 1900

zernicki szeliga2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zernick szeliga

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DVG YSEUIV GFYUIF EGSYUVFI SEGYFU7ISEB

6. Ignacy Kapicy Milewski, Herbarz, Krakow 1870

MILEWSKI

MILEWSKI0

MILEWSKI3

Milewski1

 

KKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKKK

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MILEWSKI2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Marie-Jeanne C.K., Paris

Back to GENEALOGY

 

 

 

 

 

 

The Grandfather of my Grandfather had Mennonite Friends in the 1830’s

Błażej Książyk, the Great-Father of my Great Father had Mennonites families in the neighbourhoods of his house in Grochale Górne. Most members of this Community were living some 4 km away, in “Kazun Niemiecki”, the old name of Kazun Nowy. Many Mennonites People came there after 1765 from Dutch settlements of the Lower Vistula and Gdansk area. They spoke plautdietsch, a low German language. Their hamlet was named Kazun Niemecki because this word means “Germans” in Polish. Hence, the sobriquet of “Niemcy” given to them by the locals.

The Mennonites established farms along the Vistula River. They did not get the best lands but they were skilled farmers and made the most of the tramps and sandy soils.  Błażej wasn’t born when the flood of 1813 happened but he saw the destructions of the 1844 flood. Mennonites farms were the first to be washed away. Later, with the construction of tailing dikes, the “Niemcy” contributed to protect the area.

Old Mennonite house near Kazun Nowy

When Błażej was a little boy in the late 1830’s, Mennonites were close neighbours and their community of some 325 people was expanding. Children did not attend the same school. Błażej had to walk 6 km to Leoncin while most of his Mennonite friends enjoyed home schooling. Mennonites were more liberal than the Amish. They had no strict dress code and were allowed to visit Catholic  houses.  Children mingled together. The  “sand sea”  (Grochalskie Piachy) and the “beaches” along the Vistula River were their common playground.  Mennonite kids were invited to the blessing of Easter baskets (Święconka) in Błażej’s home. Błażej was always welcomed with a glass of milk in his friends’ houses.

My great grandfather Walenty Książyk and my grandfather Leon Książyk did not experience a similar closeness with Memonnite families. Walenty was sent very early to a boarding school and Leon grew up in Mokotów (Warsaw). However, childhood stories about Mennonite friends were passed on. I would like to find the names of our Mennonites neighbours from five generations ago and I hope their descendants will read this post.

I did not find any document on the impact of the construction of the Kazun Fort (Przedmoście Kazuńskie) on the Mennonite community. Their cemetery was just outside the Western wall of this huge construction built between 1832 and 1841. For all the farmers of the areas, the massive arrival of Russian soldiers was an opportunity for business. For the children of Grochale, Catholic and Mennonite alike, the presence of soldiers was first an interesting event. Then it turned into a growing concern with the permanent presence of military patrols in the Kampinos Forest and along the main road between Warsaw and Modlin.

Of course, living near the left bank of the Modlin fortress made the Mennonite Community vulnerable. They suffered heavy losses and destructions during WWI and bombing during the invasion of September 1939. Sadly they were considered Germans foreigners. Polish soldiers killed 8 of them and the men aged 17 to 60 were briefly imprisoned near Brest-Litovsk. Then, considered as “Volksdeutsche” by the German occupant, they were liberated. After the recapture of Poland by the Russian army, the congregation had to flee or to face systematic expulsions.

The Mennonites have left behind them a unique heritage that should be better preserved. Many old wooden houses have been torn down. Gravestones in cemeteries are left abandoned. Windmills have all been destroyed. This post is a tribute to the memory of these friendly and hardworking people.

Capture

 

 

 

 

 

 

kazun menno

This map was drawn by a descendant of Kornelius Plenert (1815-1900) who has lived in “Deutsch Kazun” before his establishment in Kansas. Mennonites settlements are mentioned in green. Some members of the Plenert family were born in Makowczyzna, a place that seems to be one of the 3 Grochale hamlets, possibly Grochale Gorne.

Marie-Jeanne, Brussels

Back to STORIES

Andrzej Książyk, Łożniczy króla Aleksandra Jagiellończyka

Skartabellat szlachta?  Szlachta zaściankowa? Szlachcice zagrodowi? Gołota szlachecka? Drobna szlachta?  Jeszcze nie wiem i to nie ma znaczenia.  Wczoraj, w Bibliotece Narodowej w Warszawie, spotkałam się z Andrzejem Książyk. On jest interesującym facetem.

Andrzej Książyk is mentioned in two books:

Herbarz Polski  tome XIII (page 59-60) – Adam Boniecki – Warszawa 1909.

Liber Quitantarium Alexandri Regis ab a. 1502 ad 1506 – Ksiega skarbowa krola Aleksandra Jag. –  Adolf Pawinski – Warszawa 1897.

Andrzej Książyk was “Łożniczy” of King Aleksander Jagellon from 1503 to 1505. This position of cubicularius lectistrator is a court office granted to the nobleman (szlachcic) responsible for the royal bedroom. In the time of Alexander Jagellion, Łożniczy was just an honorific position given to a young nobleman as a royal expression of  gratitude. The office of private Chamberlain is certainly one of the most exclusive position in terms of access to the King.  Later, in the time of Stefan Batory, the holder of the position would receive the formal title of Chamberlain. During the reign of Stanislaw August, Chamberlains ruled on the private entourage of the king and built very influential positions.

Alexander Jagiellon had been Grand Duke of Lithuania since 1492 when he became King of Poland after the death of his brother Jan I Olbracht in December 1501. He was 40, didn’t know much about Poland and very few Polish supporters. Chronicles of his short reign (1501-1506) tell that he badly missed Lithuania, hardly spoke Polish, struggled in support to his Russian and Orthodox wife Helena and did not feel comfortable in Poland. King Alexander Jagiellon died in Vilnius, alone, without courtesans and only assisted by Helena.

Andrzej Książyk succeeded to the previous Łożniczy during the third year of the reign and held this position until King Alexander left Poland for Lituania. Here we can speculate about the reasons of such a royal favour. In 1503, the King was facing serious suspicions of Russian espionnage since most of his entourage was not Polish. Chronicles report a fierce confrontation in corridors between the Poles and the “Russo-Lithuanian” courtiers. To address the expectations of his subjects, King Aleksander had to shift the balance to the benefit of the Poles.  The presence of Andrzej Książyk at the Court needs to be investigated further. Was he recommended by a Polish grandee? Did he (or someone of his family) served the Jagellion dynasty in some battle grounds against the Ottomans? Alexander Jagiellon was not the greatest King of Poland but we can only be proud that Andrzej was chosen among all the dworzanin of the royal entourage.

At this stage of my research, I have no track records of Andrzej Książyk before 1503 and after 1505. I will try to get more about this discreet ancestor. Ponieważ Andrzej jest tego warta, muszę wrócić to kolejny dzień w Narodowej Bibliotece, prawda?

Marie-Jeanne, Brussels

Back to GENEALOGY

KZ1

 

 

 

 

 

 

 

HERBAZLIBER

 

 

 

 

 

 

Etymology of our name Książyk

Kazimierz Rymut examines the roots of our name in his book Nawiska Polaków – Słownyk historyczno-etymologiczny – Tom I – Polska Akademia Nauk – Institut Języka Polskiego – Kraków 1999

kza

His book reads: “Ksiądz 1627 – od ksiądz, ksiąze. W formach pochodnych nie można ustalić podstawy; mogą pochodzić też od książka” : (list of the 76 names below).

Kazimierz Rymut also specifies some dates according to genealogy references. His mention of ‘Książyk 1618″ refers to the book Antroponimia Polki od XVI do konca XVIII wieku (Tom II) from Aleksandra Cieslikowa and Katarzyna Skowronek. However, our name was acknowledged much earlier and Adam Boniecki specifies 1502 in Herbaz Polski. For a better understanding of his list, I suggest the following classification.

Bardzo dziękuję zespołowi Biblioteki Narodowej w Warszawie za życzliwą pomoc. Wszystkie komentarze są mile widziane.

All your comments are welcome.

Marie-Jeanne, Brussels

Back to GENEALOGY

names kz-page-001

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

names kz-page-002

 

 

 

 

 

 

names kz-page-003

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

“Książyk for America”

1926 was the 150th Commemoration of US Independence. The Polish government invited Polish citizens to sign the Polish Declarations of Admiration and Friendship for the United States         (Polskacover Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych). A collection of 111 manuscript volumes was compiled in Poland and delivered to President Calvin Coolidge at the White House. Capture5

Kazimierz Książyk, Jan/Jozef (?) Książyk    Stanislaw Książyk      signed the Declaration.

Polska Deklaracja o Podziwie i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych  zbiór 111 tomów opracowanych w Polsce i dostarczonych do Białego Domu prezydentowi Calvinowi Coolidge z zamierzeniem uczczenia 150. rocznicy Deklaracji Niepodległości. Zbiór opracowany w 1926 zawiera pozdrowienia i podpisy przedstawicieli wszystkich szczebli władz II Rzeczypospolitej (z prezydentem Ignacym Mościckim i premierem Kazimierzem Bartlem na czele, oraz posłami na Sejm i senatorami Rzeczypospolitej), duchownych (z prymasem Aleksandrem Kakowskim), wojskowych, przedsiębiorców, naukowców oraz ok. 5½ miliona podpisów uczniów szkół polskich. Wśród sygnatariuszy Deklaracji był także m.in. Józef Piłsudski. MJ, Paris

CaptureCapture3

Capture2

Jak to było w Boryczówce? Wieś na Kresach

Capture

W 1995 roku, Władzik Rogowski przypomniał się:

Wyobraźcie sobie Boryczówkę: prawie tysiąc mieszkańców przed wojną, kościół, szkoła otoczona jesionami, młyn, figura Matki Boskiej z piaskowca. Błotnista droga, na której jesienią można było zgubić buty. Rzeka Porzeczka, most. Latem młodzi siadali na moście i śpiewali, aż niosło się pod las. Wieś dzieliła się na części jak na dzielnice – na Szwabówkę, Zastawie, Poddębinę, Glinniki, Za Wodą, Tamten Koniec. Ludzie żyli jak w dużej rodzinie. Połączeni więzami krwi. W co drugiej chałupie ciocia albo wujek. Jak nie Kitajczyk, to Mularczyk, jak nie Książyk, to Paluch, jak nie Rogowski, to Sierociński albo Janiszewski, Łukasiewicz, Popiel, Pietruszka, Tracz, Szczygielski, Woźniewicz i tak dalej. Żeby się jakoś odróżnić, wymyślali przydomki: Bajki, Barany, Kaczany, Kapusta, Potućka, nawet ksiądz miał przydomek – Burek….”

Czytaj więcej: Fifak z Wrocka

(Photo Stanisław Mularczyk)

Helena B.K. , Calgary   

Back to STORIES

Nie Przegap

CaptureProgram Kulturalny 2015 – Biblioteka Polska w Paryżu.

Nie przegap:

  • Piątek, 22 maj 14.30 –  Międzynarodowa Konferencja Zdrady i trauma po Jałcie
  • Piątek, 2 / Sobota, 3 Października – Debata – 1945 … dylemat i dramat Polaków na Zachodzie
  • Piątek, 6 Marca – Debata – Jak Europa Środkowa weszła w świecie komunistycznym (1945-1949)
  • Piątek, 4 Grudnia – Międzynarodowa Konferencja Stosunki polsko-ukraińskie po 1989

Programme Culturel 2015 – Bibliothèque Polonaise à Paris.

A ne pas manquer :

  • Vendredi 22 mai a 14h30 –  Colloque International Trahison et traumatisme après Yalta
  • vendredi 2 et samedi 3 octobre – 1945 … après la victoire, dilemme et drame des Polonais de de l’ouest
  • Vendredi 6 mai – Debat – Comment l’Europe Centrale est entrée dans le monde communiste (1945-1949)
  • Vendredi 4 décembre – Conférence Internationale Les relations polono-ukrainiennes depuis 1989

Programme 2015 (tylko po francusku)   Świetnie jutro jest piątek!

Bezpłatne. Rezerwacja – Gratuit. Sur réservation

evenements.shlp@bplp.fr

01.55.42.91.87

Michał, Paris

 

 

 

 

 

Portal to your Ksiazyk ancestry

genealogyThis blog is the portal of the Ksiazyk Community and a tool to access Ksiazyk People.

You are welcome to write your story (whatever the topic). You can post any documents, photos or videos.

This blog is a free access platform : everyone can post, without filtering process.

Your contribution can also be a fast track to find members of your Ksiazyk lineage. When you write about your Ksiazyk ancestors, always specify their [first name + name]. Other Ksiazyk People will find your references more easily.

Coming soon: a discussion Forum to share your questions and researches.

Marie-Jeanne, Brussels

 

Scène Culte

Ceux qui n’ont pas le temps de lire les 700 pages de Par le Fer et par le Feu peuvent regarder le superbe film de Jerzy Hoffman (1999)  sur YouTube.

Voici la scène culte de ce film :  Helena (Ukrainienne) danse avec Jean (Polonais).  L’histoire va les séparer puis les réunir à nouveau. Un beau symbole qui résume la relation compliquée entre ces deux pays.

La musique s’inspire de la chanson populaire Hej, sokoły .

Myrande, Paris

 

Par le Fer et par le Feu

Je viens de terminer Par le fer et par le feu, un livre que mon petit fils Witold m’a offert à Noel.

J’avais déjà essayé de lire ce livre dans son édition de 1901 (La Revue Blanche) sans pouvoir aller au-delà de la dixième page. Comme souvent pour les auteurs Polonais, la traduction était inconfortable et très alambiquée.

Par le fer et par le feu a maintenant une nouvelle traduction, plus moderne. En fait, c’est celle publiée par Phébus en 1992 qui vient d’être reprise par Libretto. Les auteurs avaient mis 10 ans pour traduire les 700 pages du livre d’Henryk Sienkiewicz. Ils ont eu l’excellente idée de rajouter un petit lexique.

Très vite, le souffle épique de ce roman nous emporte dans les grandes plaines de l’Ukraine qui ont jadis appartenu à la Pologne. On navigue sur les Eaux Jaunes, on s’égare dans les Champs Sauvages. Avec ce livre, j’ai découvert les Kresy, ces terres des confins, les territoire perdus que tous les Polonais ont gardé en mémoire.

Quel dommage que Le déluge (Potop) et Messire Wolodyjowski (Pan Wołodyjowski), les deux autres livres de la trilogie de Sienkiewicz ne soient plus disponibles alors qu’ils existent en anglais et en allemand. Ces deux ouvrages ont eux aussi été traduits en français dans La Revue Blanche. Vous pouvez les trouver sur eBay.fr.

Par le Fer et par le feu, Editions Libretto, 700 pages, €15.

Myrande K., Paris

PFF

When Mokotów was a village

My Great Great Father Walenty Książyk (born in 1863) left Grochale Gorne (Mazowieckie) in the early 1900’s to live in Mokotów. He came there with his wife Jozefa Krzyna and their daughter Małgorzata, their only surviving child. Their sons Leon and Cecyl were born there. MOK3

At this time, Mokotów was a village in the South of Warsaw. Beautiful neoclassical mansions were aligned along the Belwederska road. Farmers were selling fresh milk and white eggs to Sunday strollers. The forts built by the Russians were still guarding the city against irreducible future insurgents.

My Great Father Leon Książyk fondly remembered his childhood in Mokotów: playing in the Ujazdów Park, walking in the Wilanów “woods”, splashing in Morskie Oko, serving the Holy Mass at the Church (possibly Saint Michael / św. Michała Archanioła). Before WWI, going to Warsaw with the tramway was an adventurous journey. However, shopping with Mom ulica Marszałkowska certainly was not his favorite activity.

Marie-Jeanne, Brussels

Back to STORIES

    mokotow Mokotow15 Mokotow22Mokotow17 Mokotow16

Navigating Geneteka

Are you searching your Książyk ancestry?

Geneteka.pl is an excellent tool. Some 14,7 million Polish people living between 1700 and 1900 have been identified in the data base. 119 Książyk people have been documented between 1700 and 1900. Official documents (births, wedding, deaths) are scanned. With Geneteka,  I found the  documents about my Great Great Father Walenty Książyk, his father Błażej Książyk and his wife Jozefa Krzyna. Geneteka also traces my Krzyna family line back to 1735.

You have to check regularly on Geneteka because the data base is a work in process. More names are added every months. You can also contact the volunteers who collected the data of your Książyk ancestry line.

The guidelines to navigate Geneteka are available on www.ksiazyk.com.

I wish you all a good navigation and a happy journey with our ancestors.

Marie-Jeanne, Brussels

Back to GENEALOGY
Capture

Happy New Year

Szczęśliwego nowego roku dla Książyk i przyjaciółmi. Niech 2015 przyniesie  najlepsze i wiele więcej.

Happy New Year to all the Ksiazyk people and their friends. May 2015 bring you the best and much more.

Bonne année à tous les Ksiazyk et à leurs amis. Que l’année 2015 vous apporte le meilleur et plus encore.

Myrande, Paris